Khởi nghĩa Hai Bà Trưng (40 – 43SCN): Mốc son mở đầu thời kỳ chống Bắc thuộc

• Năm 34 SCN: Nhà Đông Hán cử Tô Định sang làm Thái thú quận Giao Chỉ. Hắn thực hiện chính sách đồng hóa, tăng sưu thuế và bóc lột tàn bạo, khiến nỗi căm phẫn trong nhân dân lên đỉnh điểm.

• Đầu năm 40 SCN: Để dập tắt ý định phản kháng của các thủ lĩnh Lạc tướng, Tô Định đã giết hại Thi Sách (chồng của Trưng Trắc). Hành động này như "lửa đổ thêm dầu", đẩy nhanh quyết tâm khởi nghĩa của Hai Bà Trưng.

• Tháng 2 năm 40 SCN (Mùa xuân năm Canh Tý): Hai Bà Trưng lập đàn thề tế trời đất và phất cờ khởi nghĩa tại cửa sông Hát (Hát Môn, Phúc Thọ, Hà Nội ngày nay). Tại đây, Trưng Trắc đã đọc lời thề giữ nước nổi tiếng:

"Một xin rửa sạch nước thù,

Hai xin dựng lại nghiệp xưa họ Hùng,

Ba kêu oan ức lòng chồng,

Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này."

• Tháng 2 – Tháng 3 năm 40 SCN: Nghĩa quân nhanh chóng làm chủ Mê Linh, sau đó tiến đánh Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội) và áp sát thủ phủ Luy Lâu (Thuận Thành, Bắc Ninh). Thái thú Tô Định hoảng sợ phải cắt tóc, cạo râu lẻn trốn về Nam Hải (Trung Quốc).

• Cuối năm 40 SCN: Cuộc khởi nghĩa thắng lợi hoàn toàn trên diện rộng. Nghĩa quân giải phóng được 65 huyện thành (bao gồm toàn bộ vùng Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam và một phần Quảng Tây ngày nay).

• Năm 40 – 42 SCN: Đất nước sạch bóng quân thù, khôi phục nền độc lập tự chủ. Trưng Trắc được suy tôn lên ngôi vua (Trưng Nữ Vương), đóng đô ở Mê Linh và tiến hành xá thuế cho nhân dân trong hai năm.