Khởi nghĩa Lam Sơn (1418 – 1427) – Cuộc kháng chiến trường kỳ giải phóng dân tộc và sự khởi đầu vương triều Lê Sơ
Khởi nghĩa Lam Sơn là cuộc phong trào giải phóng dân tộc quy mô lớn do Lê Lợi khởi xướng và lãnh đạo, kéo dài 10 năm (1418 – 1427) nhằm lật đổ ách đô hộ tàn bạo của nhà Minh. Từ một đội quân khởi nghĩa nhỏ bé tại vùng núi Lam Sơn (Thanh Hóa), dưới sự chỉ đạo chiến lược xuất sắc của Lê Lợi và Nguyễn Trãi, quân Lam Sơn đã phát triển thành quân đội giải phóng dân tộc, đập tan hàng vạn viện binh giặc qua các chiến thắng lừng lẫy như Tốt Động - Chúc Động và Chi Lăng - Xương Giang, khôi phục hoàn toàn nền độc lập cho Đại Việt.
Năm 1418, tại vùng núi Lam Sơn (Thanh Hóa), Lê Lợi xưng là Bình Định Vương, cùng các nghĩa sĩ như Nguyễn Trãi, Lê Lai phất cờ khởi nghĩa chống lại ách đô hộ 20 năm của nhà Minh. Trong những năm đầu (1418 – 1423), nghĩa quân gặp muôn vàn khó khăn, liên tục bị vây hãm, phải ba lần rút lên núi Chí Linh chịu đói rét, trong đó có sự kiện Lê Lai cải trang làm Lê Lợi hy sinh cứu chủ. Bước ngoặt chiến lược diễn ra vào năm 1424 khi quân Lam Sơn chuyển hướng tiến quân vào Nghệ An, giải phóng vùng đất rộng lớn từ Thanh Hóa đến Quảng Nam để làm hậu phương vững chắc. Đến năm 1426, nghĩa quân tiến ra Bắc, đập tan 5 vạn quân Minh trong trận Tốt Động – Chúc Động. Cuối năm 1427, đỉnh cao nghệ thuật quân sự Lam Sơn được thể hiện trong trận ChiLăng – Xương Giang khi chém chết Liễu Thăng, bắt sống Hoàng Phúc, đập tan 15 vạn viện binh giặc. Khởi nghĩa kết thúc thắng lợi bằng hội thề Đông Quan hòa bình, buộc Vương Thông rút quân về nước. Nguyễn Trãi soạn Bình Ngô đại cáo tuyên ngôn độc lập, mở ra kỷ nguyên phát triển rực rỡ của vương triều Lê Sơ.
