Khởi nghĩa Lam Sơn và Hội thề Lũng Nhai (Lê Lợi và Nguyễn Trãi, 1416)

Sau khi nhà Hồ sụp đổ, nước ta rơi vào ách đô hộ tàn bạo của nhà Minh. Phong trào nổi dậy nổ ra lẻ tẻ nhưng bị dập tắt. Trong bối cảnh khó khăn đó, Lê Lợi, một hào trưởng giàu lòng yêu nước ở Lam Sơn (Thanh Hóa), đã cùng với các hào kiệt khác lập chí khởi nghĩa.

Vào năm 1416, tại Lũng Nhai, Lê Lợi cùng 18 người bạn chiến đấu thân cận nhất, trong đó có Nguyễn Trãi và Nguyễn Xí, đã tổ chức một buổi lễ trang nghiêm, cùng nhau thề nguyền đoàn kết, sống chết có nhau, nguyện cùng nhau chiến đấu đến cùng để đánh đuổi giặc Minh, khôi phục độc lập dân tộc. Hội thề Lũng Nhai không chỉ là một nghi lễ mà là một tuyên ngôn chính trị khẳng định ý chí thống nhất lãnh đạo và quyết tâm cứu nước.

Sự kiện này là bước ngoặt lịch sử, đánh dấu sự ra đời của một tổ chức lãnh đạo vững mạnh, đặt nền móng cho cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài 10 năm (1418–1428) thắng lợi. Vai trò của Lê Lợi trong việc tụ nghĩa và của Nguyễn Trãi trong việc vạch ra đường lối chiến lược đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, đánh bại 80 vạn quân Minh, lập lại nền độc lập cho Đại Việt.