Không ai bỏ lại phía sau

Sau một ngày hành quân dài, đơn vị chúng tôi dừng lại bên một cánh rừng.

Ai cũng mệt.

Ba lô nặng trĩu.

Đôi chân đau nhức.

Nhưng điều đầu tiên người chỉ huy làm không phải là cho mọi người nghỉ ngay.

Anh đứng giữa đội hình và hỏi:

— Kiểm tra quân số!

Từng người lần lượt trả lời.

Đến cuối hàng, một chiến sĩ báo:

— Thiếu một đồng chí.

Không khí lập tức im xuống.

Người chỉ huy hỏi:

— Ai chưa về?

Một người trả lời:

— Đồng chí Bình. Lúc qua đoạn dốc vừa rồi, đồng chí ấy bị đau chân, đi chậm lại.

Không ai nói thêm.

Người chỉ huy nhìn về phía con đường vừa đi qua rồi nói:

— Chờ.

Một nhóm anh em được cử quay lại tìm.

Tôi cũng đi trong nhóm ấy.

Trời đã bắt đầu tối.

Chúng tôi gọi:

— Bình ơi!

Không có tiếng trả lời.

Đi thêm một đoạn, chúng tôi lại gọi.

Cuối cùng, từ phía sau một bụi cây có tiếng đáp yếu:

— Tôi đây!

Chúng tôi tìm thấy Bình đang ngồi bên đường.

Một chân của anh bị đau nên không thể đi nhanh.

Vừa thấy chúng tôi, Bình nói:

— Các cậu cứ đi, tôi nghỉ một chút rồi tự về được.

Lâm lập tức lắc đầu:

— Không. Về cùng nhau.

Bình ngượng ngùng:

— Tôi làm chậm cả đội rồi.

Tôi nói:

— Một người chậm thì cả nhóm chậm một chút. Có gì đâu.

Một người khác tháo bớt đồ trong ba lô của Bình sang ba lô mình.

Lâm đỡ Bình đứng lên.

Hai người thay nhau dìu anh.

Đoạn đường trở lại không dài, nhưng trong bóng tối và địa hình khó đi, chúng tôi phải bước rất chậm.

Bình nhiều lần nói:

— Để tôi tự đi.

Lâm đáp:

— Đi cùng nhau.

Ba chữ ấy cứ lặp đi lặp lại.

Đến khi trở lại đơn vị, trời đã tối hẳn.

Mọi người vẫn đang chờ.

Người chỉ huy kiểm tra lại quân số rồi mới nói:

— Đủ người rồi. Nghỉ thôi.

Không ai trách Bình.

Không ai phàn nàn vì phải chờ.

Một đồng đội đưa cho Bình ít nước.

Người khác giúp anh chỉnh lại ba lô.

Người y tá kiểm tra chân và hướng dẫn cách nghỉ ngơi, chăm sóc phù hợp.

Bình ngồi im một lúc rồi nói:

— Cảm ơn anh em.

Người chỉ huy đáp:

— Đã là đồng đội thì không để ai lại phía sau.

Câu nói ấy rất ngắn.

Nhưng đối với chúng tôi, nó trở thành một nguyên tắc.

Sau này, trong nhiều chặng hành quân khác, chúng tôi lại gặp những lúc có người mệt, có người đau chân, có người tụt lại.

Mỗi lần như vậy, người đi trước sẽ chậm lại.

Người khỏe hơn mang giúp một phần đồ.

Người bên cạnh dìu người yếu hơn.

Không ai hỏi:

“Bao giờ mới đến?”

Mà thường hỏi:

“Cậu ấy còn đi được không?”

Có lẽ chính từ những việc nhỏ ấy mà tình đồng đội trở nên bền chặt.

Nhiều năm sau, bác Được kể:

“Tôi nghĩ điều người lính nhớ nhất sau chiến tranh không chỉ là mình đã đi qua những đâu, mà là trong những lúc khó khăn nhất, bên cạnh mình có những ai.”

Bác vẫn nhớ buổi tối hôm ấy.

Một người bị đau chân.

Một nhóm đồng đội quay lại.

Một đoạn đường đi chậm hơn.

Và một câu nói:

“Đi cùng nhau.”

Chiến tranh đã lùi xa.

Những người lính năm xưa giờ tóc đã bạc.

Nhưng mỗi khi gặp lại nhau, họ vẫn nhắc về những người từng cùng mình hành quân qua rừng, qua suối, qua những ngày gian khổ.

Bởi họ hiểu rằng một đơn vị không mạnh chỉ vì mỗi người đều khỏe.

Một đơn vị mạnh khi người khỏe biết đỡ người yếu, người đi nhanh biết chờ người đi chậm, và khi khó khăn xảy đến, không ai bị coi là người thừa.

Bác Được thường nói:

“Có thể chúng tôi không nhớ hết những con đường đã đi qua, nhưng nhớ rất rõ những bàn tay từng đưa ra giúp mình.”

Và đó cũng là điều còn lại sau những năm tháng chiến tranh:

Không ai bỏ lại phía sau — bởi phía trước là nhiệm vụ, còn bên cạnh luôn có đồng đội.