"Không được để dân chạy trước mũi tiến công"

Thời gian: 25–26/4/1975

Địa điểm: Khu vực Trảng Bàng – Gò Dầu (hướng tiến công của Quân đoàn 3)

Nhân vật: Thiếu tướng Vũ Lăng – Tư lệnh Quân đoàn 3

Những ngày cuối tháng 4 năm 1975, Quân đoàn 3 đã cơ động đến khu vực tập kết phía tây bắc Sài Gòn.

Nhiệm vụ của Quân đoàn là đánh trên hướng Trảng Bàng – Gò Dầu, phá vỡ tuyến phòng thủ của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, sau đó phát triển tiến công về sân bay Tân Sơn Nhất và các mục tiêu trong nội đô.

Các đơn vị đều hiểu rằng thời gian rất gấp.

Chiến dịch Hồ Chí Minh đã được ấn định giờ nổ súng.

Mọi sự chậm trễ đều có thể ảnh hưởng đến toàn bộ kế hoạch hiệp đồng giữa các quân đoàn.

Tuy nhiên, theo hồi ức của các cán bộ tham mưu Quân đoàn 3, trong cuộc họp giao nhiệm vụ cuối cùng, Thiếu tướng Vũ Lăng nhấn mạnh một yêu cầu đặc biệt:

"Đánh nhanh, nhưng phải bảo đảm an toàn cho nhân dân. Không được để dân chạy trước mũi tiến công."

Ông yêu cầu các đơn vị trinh sát nắm chắc tình hình dân cư, phối hợp với lực lượng địa phương hướng dẫn nhân dân ra khỏi khu vực có thể xảy ra giao tranh, đồng thời hạn chế tối đa việc sử dụng hỏa lực vào những nơi có đông dân sinh sống.

Đó là một yêu cầu không dễ thực hiện.

Trong điều kiện chiến dịch diễn ra với tốc độ rất cao, việc vừa giữ nhịp tiến công vừa quan tâm đến an toàn của nhân dân đòi hỏi cán bộ các cấp phải chủ động xử trí từng tình huống.

Theo các tài liệu lịch sử Quân đoàn 3, nhiều đơn vị đã điều chỉnh đội hình, lựa chọn hướng cơ động và mục tiêu tiến công để giảm thiểu ảnh hưởng đến khu dân cư. Chính tinh thần đó góp phần giữ vững hình ảnh của Quân đội nhân dân Việt Nam trong những ngày giải phóng miền Nam.

Sau này, nhiều cựu chiến binh Quân đoàn 3 nhớ rằng, đối với Vũ Lăng, chiến thắng không chỉ được đo bằng việc hoàn thành nhiệm vụ quân sự mà còn bằng trách nhiệm bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân.

Giá trị lịch sử

Trong nghệ thuật quân sự Việt Nam, tư tưởng "dựa vào dân, vì dân" luôn được quán triệt trong chỉ huy tác chiến. Qua các hồi ức của cán bộ Quân đoàn 3, Vũ Lăng được nhắc đến là người luôn yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu và bảo vệ nhân dân trong vùng chiến sự.

Bài học

Chiến thắng có ý nghĩa trọn vẹn khi đi cùng tinh thần nhân văn và trách nhiệm với nhân dân.