Không nói lời chia tay

Chiến tranh dạy người lính rất nhiều điều. Có những điều không ai ghi thành quy định, cũng không ai truyền đạt bằng mệnh lệnh, nhưng tất cả đều ngầm hiểu với nhau. Một trong số đó là trước mỗi chiến dịch, người lính rất ít khi nói lời chia tay.

Ông Hoàng Văn Vượng nhớ lại rằng, mỗi lần đơn vị chuẩn bị nhận nhiệm vụ mới, không khí trong doanh trại thường trầm lắng hơn. Ai cũng biết phía trước là những ngày chiến đấu đầy cam go, nhưng không ai đoán được mình có còn trở về hay không.

Trong những lúc như vậy, nếu tình cờ gặp người cùng quê, cùng làng hay cùng huyện, ông và mọi người cũng chỉ nhìn nhau, mỉm cười hoặc gật đầu chào. Họ không ôm nhau thật lâu, cũng không nói những lời quá xúc động.

Ông kể:

"Hôm nay viết tâm thư để chuẩn bị đi chiến dịch. Nếu gặp anh em trong làng, trong xóm hay trong huyện mình thì không nên chia tay, không nên nói những câu quá cảm động. Mình chỉ biết nhìn đồng đội và đồng hương của mình thôi."

Đó không phải là sự lạnh lùng.

Càng không phải vì thiếu tình cảm.

Ngược lại, chính vì quá thương nhau nên họ chọn cách giữ mọi cảm xúc trong lòng.

Người lính hiểu rằng chỉ cần một câu nói nghẹn ngào, một cái ôm bịn rịn hay một lời dặn dò như lời từ biệt cũng đủ làm chùng xuống ý chí trước giờ xuất quân. Trên chiến trường, điều cần nhất là sự bình tĩnh và quyết tâm.

Vì thế, họ chọn cách lặng im.

Ánh mắt thay cho lời nói.

Một cái bắt tay thay cho những câu từ dài dòng.

Một cái gật đầu thay cho lời hứa ngày trở về.

Sự im lặng ấy không hề vô cảm. Trái lại, nó chứa đựng biết bao tình cảm mà không ngôn từ nào diễn tả hết được.

Mỗi người đều hiểu, sau chiến dịch này có thể vẫn còn gặp lại nhau, nhưng cũng có thể sẽ vĩnh viễn không còn cơ hội.

Chính vì thế, họ không hỏi nhau những câu như:

"Liệu mình còn sống không?"

"Bao giờ mới trở về?"

Hay:

"Nếu tôi hy sinh thì sao?"

Những câu hỏi ấy đều được giấu kín trong lòng.

Người lính chỉ mang theo niềm tin vào nhiệm vụ và tình đồng đội.

Ông Hoàng Văn Vượng tâm sự rằng, trong chiến tranh, điều quý giá nhất không phải là vật chất. Người lính thiếu thốn đủ bề, từ lương thực, thuốc men đến quần áo. Nhưng có một thứ không bao giờ được phép đánh mất, đó là niềm tin vào đồng đội.

Chính niềm tin ấy giúp họ vượt qua những cánh rừng đầy bom đạn, những trận pháo kích dữ dội và những cuộc chiến sinh tử.

Nhìn lại quãng đời quân ngũ, ông vẫn nhớ rõ những gương mặt đã cùng mình bước vào chiến dịch trong sự lặng lẽ như thế. Có người trở về trong niềm vui chiến thắng. Có người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Có người đến tận hôm nay vẫn chưa tìm được hài cốt.

Mỗi lần nhớ về họ, ông càng thấm thía ý nghĩa của những cái nhìn không lời năm ấy.

Đó không chỉ là lời chào trước giờ xuất quân.

Đó còn là sự gửi gắm niềm tin, lòng dũng cảm và tình đồng đội thiêng liêng.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị. Có những tình cảm không cần nói thành lời vẫn đủ để người khác cảm nhận. Và có những cuộc chia tay không có nước mắt, không có lời từ biệt, nhưng lại trở thành ký ức theo người lính suốt cả cuộc đời.

Đối với ông Hoàng Văn Vượng, sự im lặng trước mỗi lần lên đường không phải là khoảng trống của cảm xúc, mà chính là biểu hiện sâu sắc nhất của tình đồng chí, đồng đội. Bởi ai cũng hiểu rằng, khi tiếng súng đã vang lên, điều quan trọng nhất không phải là những lời hứa hẹn, mà là cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ và nếu còn may mắn, sẽ lại được gặp nhau trong ngày đất nước hòa bình.