KHÔNG THÀNH CÔNG THÌ THÀNH NHÂN”

“KHÔNG THÀNH CÔNG THÌ THÀNH NHÂN”

Những năm cuối thập niên 1920, Việt Nam vẫn nằm dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Nhiều phong trào yêu nước trước đó đã thất bại. Trong bối cảnh ấy, một thế hệ thanh niên mới xuất hiện, mang theo những suy nghĩ và cách thức đấu tranh khác nhau.

Nguyễn Thái Học là một trong những nhân vật tiêu biểu của thế hệ ấy.

Nguyễn Thái Học sinh năm 1902. Ông là một trong những người sáng lập và giữ vai trò lãnh đạo Việt Nam Quốc dân Đảng. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia xác định ông là lãnh tụ, người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Bái năm 1930.

Nguyễn Thái Học và các đồng chí hoạt động trong điều kiện thực dân Pháp tăng cường đàn áp, truy bắt những người yêu nước.

Đầu năm 1929, sau vụ án Bazin, chính quyền thực dân tiến hành truy lùng nhiều cơ sở của Việt Nam Quốc dân Đảng. Tổ chức đứng trước nguy cơ bị tan rã. Trong hoàn cảnh đó, những người lãnh đạo tổ chức cho rằng nếu tiếp tục chờ đợi, lực lượng sẽ ngày càng suy yếu.

Nguyễn Thái Học cùng các đồng chí quyết định chuẩn bị khởi nghĩa.

Kế hoạch được xây dựng trong điều kiện vô cùng khó khăn. Lực lượng phân tán, vũ khí thiếu thốn, liên lạc không thuận lợi và nhiều cơ sở đã bị lộ.

Ngày 10/2/1930, cuộc khởi nghĩa Yên Bái nổ ra. Nghĩa quân tấn công các trại lính, khu nhà sĩ quan và một số vị trí của quân Pháp. Có thời điểm nghĩa quân chiếm được một số vị trí và làm chủ tình hình tại một số khu vực.

Nhưng do nhiều nguyên nhân, cuộc khởi nghĩa không đạt được mục tiêu đề ra. Các cuộc nổi dậy ở những địa phương khác cũng lần lượt thất bại.

Sau khởi nghĩa, thực dân Pháp tiến hành đàn áp và bắt giữ nhiều lãnh đạo của Việt Nam Quốc dân Đảng.

Nguyễn Thái Học bị bắt.

Ngày 17/6/1930, ông cùng một số đồng chí bị đưa ra pháp trường và hy sinh.

Cuộc đời Nguyễn Thái Học chỉ kéo dài chưa đầy ba thập niên. Nhưng ông đã trở thành một trong những biểu tượng của phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX.

Điều khiến câu chuyện về Nguyễn Thái Học được nhắc lại nhiều thế hệ sau không chỉ là cuộc khởi nghĩa Yên Bái.

Đó còn là câu chuyện về một thế hệ thanh niên đã lựa chọn dấn thân trong một hoàn cảnh mà họ biết trước con đường phía trước đầy nguy hiểm.

Những người tham gia khởi nghĩa Yên Bái phần lớn còn rất trẻ. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận trong số đó có Nguyễn Thái Học, Phó Đức Chính, Nguyễn Thị Giang, Nguyễn Thị Bắc và nhiều chiến sĩ khác.

Cuộc khởi nghĩa thất bại về mặt quân sự, nhưng sự kiện đã trở thành một dấu mốc trong lịch sử phong trào yêu nước Việt Nam.

Điều câu chuyện để lại:

Câu chuyện Nguyễn Thái Học nhắc thế hệ trẻ về trách nhiệm với lý tưởng và sự lựa chọn của mình. Trong cuộc sống hôm nay, mỗi người trẻ cần biết đặt mục tiêu, kiên trì theo đuổi điều có ích cho cộng đồng và dám chịu trách nhiệm với những việc mình đã lựa chọn.

Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia – các bài viết về Khởi nghĩa Yên Bái và Nguyễn Thái Học.