KHU CĂN CỨ K20 - DI TÍCH CỦA LÒNG DŨNG CẢM VÀ KHÁT VỌNG TỰ DO ĐÀ NẴNG

Trong dòng chảy lịch sử đầy gian nan của dân tộc, có những địa danh tưởng chừng bình dị nhưng ẩn chứa trong lòng chúng một sức mạnh khôn lường sức mạnh của khát vọng tự do, của lòng yêu nước, của đoàn kết. Khu căn cứ K20 cái tên nghe như một mật hiệu thời chiến nhưng chính là một trong những biểu tượng như vậy của Đà Nẵng, một minh chứng sống động cho ý chí quật cường của nhân dân miền Trung.

Được biết, K20 là mật danh của Khu căn cứ cách mạng Đa Mặn (nay thuộc phường Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng), từng là căn cứ lõm cách mạng, vùng lõm bí mật giữa vùng địch kiểm soát. Trong suốt những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954–1975), K20 đóng vai trò vô cùng then chốt: nơi ấy không chỉ là nơi cư trú, che chở cán bộ, thương binh mà còn là bàn đạp để các lực lượng cách mạng tiến công vào nội thành, vào các cứ điểm quân sự của địch.

Chính tại K20, người dân dù là nông dân, phụ nữ, thanh niên đều tham gia vào “cuộc chiến không súng đạn”: họ âm thầm đào hầm bí mật dưới nhà, dưới chuồng, dưới sân, để nuôi giấu cán bộ, cất giữ vũ khí, lương thực, thuốc men. Có những lúc, hơn 100 hầm bí mật cùng mạng lưới ngầm chằng chịt được xây dựng để bảo vệ đồng đội.

Từ những mái nhà nhỏ, những xóm vắng ven sông, từ tấm lòng dân bình dị, K20 đã trở thành pháo đài tinh thần, khiến kẻ thù phải dè chừng. Trong nhiều trận đánh quan trọng trong đó có cuộc tấn công vào sân bay địch tại khu vực Nước Mặn lực lượng tại khu căn cứ K20 cùng du kích và bộ đội chủ lực đã gây tổn thất nặng cho địch, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, máy bay trực thăng, vũ khí tạo nên tiếng vang lớn khắp miền Trung.

Nhưng điều khiến khu căn cứ K20 trở nên thiêng liêng không phải chỉ là chiến công; mà là tinh thần đoàn kết, tình thương đồng bào, lòng quả cảm và ý chí bất khuất của người dân nơi đây. Những gia đình chấp nhận sống trong cảnh nghèo khó, chấp nhận bom đạn, sẵn sàng hy sinh quyền riêng tư để che chở cách mạng. Những cô gái tuổi 15–16 chịu đựng đêm tối, lặng lẽ đào hầm, mang vũ khí, tiếp tế; thanh niên kiên cường bơi xuồng qua sông, chuyển lương thực; người già lo lắng giữ bí mật, giữ nét bình yên giả tạo để che mắt giặc…

Sau ngày thống nhất đất nước, khi bom đạn lặng tiếng, khi Đà Nẵng bắt đầu xây dựng hòa bình, K20, xưa là căn cứ bí mật đã được hồi sinh thành di tích lịch sử cấp quốc gia, trở thành “địa chỉ đỏ” để thế hệ trẻ tới tham quan, học tập và ghi nhớ. Những con hầm cũ, những ngôi nhà tư gia từng nuôi giấu cách mạng, nay trở thành minh chứng sống động cho một thời hào hùng.

Với học sinh và thanh niên Đà Nẵng hôm nay hay bất kỳ người Việt Nam nào di tích K20 không phải là một địa danh xa lạ, mà là lời nhắc nhở sâu sắc: “hòa bình là món quà được đánh đổi bằng máu và nước mắt; tự do không có từ trong nhàn rỗi, mà sinh ra từ sự dũng cảm, từ lòng yêu nước và tình đồng bào”.

Trong thời bình, khi cuộc sống đầy đủ hơn, khi khái niệm an toàn, phát triển trở nên quen thuộc, rất dễ khiến chúng ta lãng quên giá trị của quá khứ quên đi những mồ hôi, khổ cực, hy sinh để đổi lấy ngày hôm nay. Vì vậy, việc ghi nhớ những địa chỉ như K20 nơi từng là “pháo đài lòng dân”, là vô cùng cần thiết. Nó là sợi dây kết nối giữa các thế hệ; là nền tảng văn hóa, tinh thần cho thanh niên hiện đại học tập, rèn luyện; là lời nhắc rằng mỗi người mang trong mình một phần trách nhiệm với quê hương, với cộng đồng.