Khu di tích lịch sử Hoài Đức – Bắc Ruộng

Khi đặt chân đến Bắc Ruộng, chắc hẳn ai cũng sẽ được chiêm ngưỡng Khu di tích lịch sử Hoài Đức – Bắc Ruộng. Ngày nay, nơi đây hiện lên với vẻ hùng vĩ và tươi đẹp, được bao phủ bởi nhiều cây xanh, trở thành địa điểm tham quan và tìm hiểu lịch sử của nhiều người. Thế nhưng, cách đây hơn sáu mươi năm, mảnh đất này từng chìm trong khói lửa chiến tranh ác liệt. Nơi đây đã chứng kiến những trận chiến cam go, nơi nhiều chiến sĩ cách mạng đã anh dũng hi sinh để bảo vệ quê hương. Chính vì vậy, chiến thắng Hoài Đức – Bắc Ruộng không chỉ là niềm tự hào của quân và dân Bình Thuận mà còn là minh chứng cho tinh thần yêu nước và ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam trong “thời hoa lửa”.

Trong lịch sử đấu tranh bảo vệ Tổ quốc của dân tộc Việt Nam, có rất nhiều chiến công hào hùng gắn liền với những năm tháng chiến tranh gian khổ. Thời kỳ ấy thường được gọi bằng cái tên đầy ý nghĩa là “thời hoa lửa”, khi bom đạn tuy khốc liệt nhưng tinh thần yêu nước và ý chí chiến đấu của nhân dân ta vẫn luôn bùng cháy mạnh mẽ. Một trong những chiến công tiêu biểu của quân và dân tỉnh Bình Thuận trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước chính là chiến thắng Hoài Đức – Bắc Ruộng diễn ra vào ngày 31 tháng 7 năm 1960.

Sau năm 1954, xã Bắc Ruộng được hình thành. Tuy ra đời muộn nhưng nơi đây đã nhanh chóng trở thành một địa bàn hoạt động cách mạng quan trọng. Vào ngày 05 tháng 5 năm 1960, chính quyền Mỹ – Ngụy đã tổ chức càn quét các xã La Ngâu, La Dạ và Măng Tố, dồn hơn 5.000 người dân về xã Bắc Ruộng để lập khu dinh điền kiểu mẫu nhằm kiểm soát và đàn áp nhân dân. Cuộc sống trong khu dồn dân vô cùng khó khăn khi người dân luôn bị theo dõi, kìm kẹp và áp bức. Không chịu khuất phục trước sự đàn áp của kẻ thù, một số người dân đã tìm cách thoát ra ngoài liên lạc với lực lượng cách mạng và đề nghị phá khu dồn để đưa nhân dân trở về buôn làng cũ.

Trước tình hình đó, sau khi quán triệt Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng (khóa III) và nhận thấy điều kiện đấu tranh đã chín muồi, đầu tháng 7 năm 1960, Tỉnh ủy Bình Thuận đã quyết định tổ chức tấn công Chi khu quận lỵ Hoài Đức – Bắc Ruộng. Đồng thời, lực lượng cách mạng cũng phát động quần chúng nhân dân trong khu dồn nổi dậy phá khu tập trung, đưa nhân dân trở về nơi sinh sống cũ. Để chỉ đạo trận đánh, Tỉnh ủy đã thành lập Đảng ủy Mặt trận gồm 7 đồng chí, do đồng chí Lê Văn Triều – Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy – làm Bí thư.

Lực lượng tham gia trận đánh tuy không đông nhưng rất dũng cảm và quyết tâm. Lực lượng trực tiếp chiến đấu của ta chỉ có 28 chiến sĩ do đồng chí Phạm Hoài Chương và đồng chí Nguyễn Thành chỉ huy. Các chiến sĩ được chia thành nhiều tổ chiến đấu để tấn công vào những vị trí quan trọng trong chi khu. Ngoài ra, ta còn huy động 165 dân công thuộc các xã Cà Dòn và Tố La tham gia vận chuyển lương thực, tải thương và thu chiến lợi phẩm.

Trong khi đó, lực lượng địch tại chi khu khá đông và được trang bị đầy đủ vũ khí. Chúng có một đại đội bảo an và cảnh sát dân vệ khoảng 130 tên, cùng với 180 tên thuộc lực lượng Thanh niên Cộng hòa, tổng cộng hơn 300 tên địch. Dù lực lượng địch đông và phòng thủ khá kiên cố nhưng với sự chuẩn bị chu đáo và tinh thần quyết tâm cao, quân ta vẫn chủ động tổ chức tấn công.

Sau nhiều ngày chuẩn bị bí mật, đúng 0 giờ ngày 31 tháng 7 năm 1960, khi tiếng nổ của quả bộc phá vang lên làm ám hiệu, các tổ chiến đấu của ta đồng loạt tấn công vào chi khu. Trận chiến diễn ra vô cùng quyết liệt trong hơn hai giờ đồng hồ. Với tinh thần dũng cảm, mưu trí và sự phối hợp chặt chẽ, quân ta đã tiêu diệt hoàn toàn Chi khu quận lỵ Hoài Đức và phá tan khu tập trung dinh điền Bắc Ruộng.

Kết quả của trận đánh rất to lớn. Ta diệt và bắt sống hơn 130 tên địch, làm tan rã 180 tên Thanh niên Cộng hòa, thu được 258 khẩu súng các loại cùng nhiều vũ khí khác. Quan trọng hơn cả, quân ta đã giải phóng hơn 5.000 người dân, đưa họ trở về các xã La Ngâu, La Dạ và Măng Tố an toàn, đồng thời giải thoát hơn 40 tù chính trị bị địch giam giữ. Trong khi đó, phía ta chỉ có 3 chiến sĩ bị thương.

Chiến thắng Hoài Đức – Bắc Ruộng có ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn. Đây được xem là chiến công rực rỡ đầu tiên của quân và dân Bình Thuận trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Chiến thắng này đã tạo nên bước ngoặt quan trọng cho phong trào đấu tranh cách mạng tại địa phương, đánh dấu sự chuyển biến từ đấu tranh chính trị sang đấu tranh vũ trang.

Để ghi nhớ sự kiện lịch sử này, Đảng và Nhà nước đã cho xây dựng Khu di tích lịch sử cách mạng Hoài Đức – Bắc Ruộng. Năm 1994, khu di tích được công nhận là Di tích lịch sử cách mạng cấp Quốc gia. Ngày nay, nơi đây không chỉ là địa điểm tham quan mà còn là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, giúp mọi người hiểu hơn về những hi sinh và chiến công của cha ông trong những năm tháng chiến tranh.

Dù chiến tranh đã lùi xa, nhưng chiến thắng Hoài Đức – Bắc Ruộng vẫn luôn là niềm tự hào của quân và dân Bình Thuận. Di tích lịch sử này mãi mãi là minh chứng cho tinh thần bất khuất, lòng yêu nước và ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam trong những năm tháng “thời hoa lửa”. Đồng thời, đây cũng là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau phải biết trân trọng lịch sử, gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống quý báu của dân tộc.