Khu rừng Trần Hưng Đạo – Nơi khai sinh Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân

Tháng 12/1944, giữa núi rừng Cao Bằng, một sự kiện quan trọng trong lịch sử lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam đã diễn ra. Tại khu rừng Trần Hưng Đạo, Võ Nguyên Giáp được giao tổ chức thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân – lực lượng vũ trang tập trung đầu tiên, tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay.

Đội được thành lập trong điều kiện vô cùng thiếu thốn. Lực lượng ban đầu chỉ có 34 chiến sĩ, vũ khí còn hạn chế, trang bị thô sơ, kinh nghiệm tác chiến chưa nhiều. Tuy vậy, đội được xây dựng với mục tiêu rõ ràng: vừa chiến đấu, vừa tuyên truyền, gây dựng cơ sở cách mạng và hỗ trợ phong trào đấu tranh của quần chúng.

Tên gọi “Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân” thể hiện định hướng hoạt động của lực lượng. Đây không chỉ là một đơn vị quân sự có nhiệm vụ chiến đấu, mà còn là lực lượng tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia cách mạng. Hoạt động vũ trang phải gắn với công tác chính trị, xây dựng niềm tin và mở rộng phong trào quần chúng.

Võ Nguyên Giáp trực tiếp phụ trách việc tổ chức đội ngũ và quán triệt nhiệm vụ cho các chiến sĩ. Đối với một lực lượng còn non trẻ, yêu cầu đặt ra không chỉ là lòng dũng cảm, mà còn là kỷ luật, tinh thần đoàn kết, ý thức giữ bí mật và khả năng phối hợp trong chiến đấu. Mỗi chiến sĩ đều phải hiểu mục tiêu của đội, giữ mối liên hệ với nhân dân và chấp hành sự chỉ huy thống nhất.

Ngày 22/12/1944, lễ thành lập đội diễn ra tại khu rừng Trần Hưng Đạo. Từ một đơn vị nhỏ bé giữa đại ngàn, lực lượng này bắt đầu hành trình chiến đấu, phát triển và trưởng thành qua các giai đoạn lịch sử. Chỉ ít ngày sau khi thành lập, đội đã tiến công hai đồn Phai Khắt và Nà Ngần, giành thắng lợi trong những trận đánh đầu tiên.

Khu rừng Trần Hưng Đạo vì thế không đơn thuần là địa điểm ghi dấu một buổi lễ thành lập. Đó còn là nơi khởi đầu của một quá trình xây dựng quân đội từ nhân dân, vì nhân dân, trong điều kiện đất nước chưa giành được độc lập và cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc đang bước vào giai đoạn quyết liệt.

Nhìn lại sự kiện này, điều đáng chú ý không nằm ở quy mô ban đầu của đội quân, mà ở nhiệm vụ lịch sử được giao và cách tổ chức lực lượng. Từ 34 chiến sĩ ban đầu, lực lượng vũ trang cách mạng từng bước phát triển thành các đơn vị lớn hơn, tham gia những chiến dịch quan trọng trong kháng chiến chống thực dân Pháp và các cuộc chiến đấu tiếp theo.

Ngày nay, khu rừng Trần Hưng Đạo là một địa danh lịch sử gắn liền với ngày truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam. Nơi đây nhắc nhớ về những chiến sĩ đầu tiên, về người chỉ huy được giao trọng trách tổ chức lực lượng và về điểm khởi đầu của một chặng đường quân sự kéo dài qua nhiều thập kỷ.