khu trù mật vị thanh

Di tích lịch sử chống phá “Khu trù mật Vị Thanh - Hỏa Lựu” tọa lạc tại khu vực 4, phường 1, thành phố Vị Thanh tỉnh, Hậu Giang.

  Trước khi tham quan nhà trưng bày, quý khách có thể dừng chân trước bia đá được tạc những dòng thơ khắc sâu tội ác của Mỹ - Diệm khi lập “Khu trù mật Vị Thanh - Hỏa Lựu”, và hào khí của Đảng bộ, quân và dân Long Mỹ - Vị Thanh đã nhất tề nổi dậy phá Khu trù mật, một trong những ”nhà tù khổng lồ” của Mỹ - Diệm ở Miền Nam.    

Ngày 15/9/1954 Mỹ Diệm đưa quân chiếm thị xã Vị Thanh, lập Biệt Khu U Minh do Trần Tử Oai chỉ huy; Ngày 17/9/1954 địch chiếm thị trấn Long Mỹ do trần Hoàng Quân chỉ huy. Chúng ngang nhiên phá hoại Hiệp định Genève, đánh phá cơ sở cách mạng khủng bố đàn áp nhân dân, hòng chiếm lại vùng nông thôn căn cứ kháng chiến ở Long Mỹ - Vị Thanh.   

Bởi Long Mỹ - Vị Thanh chiếm vị trí quan trọng đặc biệt, đây là vùng đất nông nghiệp trù phú, dân cư đông đúc, vùng ruột khu giải phóng liên hoàn giữa các tỉnh Cần Thơ - Rạch Giá - Cà Mau trong kháng chiến chống Pháp, nếu cách mạng giữ được Long Mỹ - Vị Thanh là bảo vệ được cửa ngõ căn cứ U Minh, và tạo bàn đạp tiến công ra thị xã Cần Thơ.  

Thời kỳ đen tối nhất là lúc Mỹ Diệm ban hành luật 10/59 phát xít, chúng lê máy chém khắp nơi để đàn áp phong trào cách mạng. Tại cầu Long Mỹ, cầu Nàng Mau chúng đã chặt đầu, bắn giết hàng trăm chiến sĩ và những người yêu nước. Đây là máy chém hiện vật, phục chế, để cho chúng ta hình dung được tính chất ác liệt và sự tàn bạo của Mỹ Diệm lúc bấy giờ.

        Còn đây là mô hình căn nhà lá để quý khách hình dung được bà con nông dân ở vùng ven Vị Thanh - Hỏa Lựu đã từng làm vách đôi và đào hầm bí mật trong nhà để nuôi chứa cán bộ cách mạng ở địa phương trực tiếp lãnh đạo phong trào đấu tranh chống phá Khu trù mật của Mỹ Diệm. Họ không ngại tù đày hy sinh, một lòng thủy chung với Đảng như gia đình ông bà: Bốn Trễ, Chín Bông, Hai Vui, Chín Thu, Tám Trăm, Hai Lùn, Bảy Nương, Út Tiết … và nhiều tấm gương cao quí khác.

Ở giữa nhà trưng bày là sa bàn thu nhỏ một góc dân cư trong “Khu trù mật Vị Thanh - Hỏa Lựu”, một cái tên rất mỹ miều mà Mỹ - Diệm đã đặt ra để mị dân, nhưng thật sự đây là một trong những trại tập trung, một nhà tù khổng lồ của Mỹ Diệm ở miền Nam. Chúng gom vào đây trên 12.000 hộ, trên 60.000 dân, có rào kẽm gai, hào sâu bao quanh và các tháp canh dày đặc. Các ngôi nhà kiểu mẫu xây cất trong Khu trù mật bên ngoài có vẻ khang trang, nhưng thật sự bên trong là cảnh sống bị kềm kẹp ngột ngạt, các hộ dân được xếp thành ô và địch kiểm soát gắt gao, cứ 5 gia đình chúng tổ chức thành “ngũ liên gia bảo”, chỉ một cửa ra vào đi phải thưa, về phải trình với liên gia