Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

KHÚC BI TRÁNG BÊN DÒNG CỬU LONG – KÝ ỨC CAI LẬY 1973

Câu chuyện kể về liệt sĩ Nguyễn Văn Thiện — người con của tỉnh Nam Hà (nay là Hà Nam và Nam Định). Là chiến sĩ thuộc đội hình Quân khu 1 hành quân vào chi viện cho mặt trận miền Nam, anh đã anh dũng hy sinh trong trận chiến đấu tại Cai Lậy năm 1973. Truyện khắc họa tình đồng chí xuyên biên giới vùng miền qua lời kể của người bạn chiến đấu Đinh Kim Phượng.

Vĩnh Long28/04/2026Đoàn phường Phước Hậu (Đoàn phường Phước Hậu)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

CHƯƠNG 1: TỪ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ ĐẾN ĐƠN VỊ QUÂN KHU 1

Nguyễn Văn Thiện sinh ra và lớn lên tại tỉnh Nam Hà, vùng đất địa linh nhân kiệt với những cánh đồng thẳng cánh cò bay. Mang theo tinh thần hăng hái của tuổi trẻ miền Bắc chi viện cho tiền tuyến, anh lên đường nhập ngũ và được biên chế vào hàng ngũ của Quân khu 1.

Tại đây, anh gắn bó thân thiết với Đinh Kim Phượng — một người chiến sĩ sinh năm 1949, quê tận vùng biên ải Cao Lộc, Lạng Sơn. Dù một người đến từ đồng bằng, một người đến từ phố núi, nhưng giữa họ đã nảy nở một tình bạn chiến đấu vô cùng gắn bó. Anh Phượng, với quân hàm Thượng sỹ và chức vụ Phó Trung đội trưởng, luôn coi Thiện như người em thân thiết trong gia đình, cùng chia ngọt sẻ bùi trên những cung đường hành quân dằng dặc.

"Thiện này, anh em mình một Nam Hà, một Lạng Sơn, đi đến đâu cũng là đồng đội. Đợi ngày đất nước sạch bóng quân thù, anh nhất định sẽ về Nam Hà thăm quê chú, ăn bữa cơm gạo mới quê hương" — Anh Phượng thường khích lệ Thiện mỗi khi dừng chân bên cánh rừng Trường Sơn.

CHƯƠNG 2: CHIẾN TRƯỜNG MỸ THO – NHỮNG NGÀY TRỰC CHIẾN MIỀN TÂY

Năm 1972 - 1973, đơn vị nhận lệnh hành quân sâu xuống vùng đồng bằng sông Cửu Long, chi viện cho mặt trận Mỹ Tho (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Đây là một địa bàn sông ngòi chằng chịt, cực kỳ khó khăn cho những người lính vốn quen với rừng núi phía Bắc.

Tại khu vực Cai Lậy, cuộc chiến diễn ra vô cùng phức tạp với những trận càn quét liên miên của địch nhằm kiểm soát vùng lúa gạo huyết mạch. Nguyễn Văn Thiện, dù là một chiến sĩ trẻ, đã nhanh chóng thích nghi với lối đánh vùng sông nước. Anh cùng đồng đội bám trụ các xóm ấp, bảo vệ nhân dân và giữ vững các tuyến hành lang giao thông của ta. Giữa cái nắng gay gắt của miền Tây, nụ cười hiền lành và sự kiên định của người con Nam Hà đã trở thành điểm tựa tinh thần cho cả tiểu đội.

CHƯƠNG 3: TRẬN CHIẾN CUỐI CÙNG TẠI CAI LẬY

Năm 1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, địch vẫn ngoan cố thực hiện các chiến dịch tràn ngập lãnh thổ. Trong một trận chiến đấu trực diện bảo vệ địa bàn tại huyện Cai Lậy, đơn vị của Thiện đã gặp phải hỏa lực mạnh từ phía đối phương.

Trong giờ phút quyết liệt nhằm ngăn chặn mũi tấn công của địch vào căn cứ của ta, Nguyễn Văn Thiện đã chiến đấu vô cùng quả cảm. Anh dũng cảm bám trụ vị trí, nổ súng đánh trả để đồng đội kịp thời triển khai đội hình. Giữa khói lửa ngút trời của vùng đất Cai Lậy, người chiến sĩ Nguyễn Văn Thiện đã anh dũng hy sinh.

Sự ra đi của anh ngay trong năm 1973 để lại niềm tiếc thương vô hạn cho anh Phượng và các đồng chí. Anh ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, máu của người con Nam Hà đã hòa vào dòng nước Mỹ Tho, dâng trọn thanh xuân cho ngày hòa bình đang đến gần. Đồng đội đã nén đau thương, an táng anh ngay tại mảnh đất Cai Lậy, Mỹ Tho thiêng liêng.

CHƯƠNG 4: NỖI ĐAU ĐÁU CỦA NGƯỜI PHÓ TRUNG ĐỘI TRƯỞNG XỨ LẠNG

Chiến tranh khép lại, ông Đinh Kim Phượng trở về quê hương tại xã Pò Xe, huyện Cao Lộc, Lạng Sơn. Dù thời gian đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng hình ảnh người chiến sĩ Nguyễn Văn Thiện hiền lành, dũng cảm năm nào vẫn luôn hiện hữu trong tâm trí ông.

Suốt mấy mươi năm qua, ông Phượng vẫn luôn đau đáu về người đồng đội cũ nằm lại nơi miền Tây xa xôi. Ông nhớ rõ quê quán Nam Hà, nhớ năm anh hy sinh và địa danh Cai Lậy, Mỹ Tho nơi anh nằm lại. Đối với ông, đó là một phần xương máu của Quân khu 1 gửi lại phương Nam, là lời hứa về thăm quê bạn năm xưa vẫn chưa thể thực hiện.

Ở tuổi già, ông Phượng mong muốn qua những dòng hồi ức này, thân nhân của liệt sĩ Nguyễn Văn Thiện tại Hà Nam hay Nam Định sẽ có thêm manh mối để sớm đưa anh trở về quê hương, để linh hồn người chiến sĩ được thanh thản sau bao năm dài chinh chiến nơi đất khách.

Thông tin người cung cấp:

  • Tên người cung cấp: Đinh Kim Phượng (Năm sinh: 1949)

  • Địa chỉ: Xã Pò Xe - Cao Lộc - Tỉnh Lạng Sơn

  • Năm nhập ngũ: 1968 (Cấp bậc: Thượng sỹ, Chức vụ: Phó Trung đội trưởng)

  • Đơn vị: Quân khu 1

  • Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn