Khúc bi tráng dưới lòng Pháo đài Đồng Đăng

Khúc bi tráng dưới lòng Pháo đài Đồng Đăng

Đồng Đăng những ngày đầu tháng 2 năm 1979 không chỉ có hoa đào nở muộn hay những phiên chợ vùng cao lao xao tiếng cười. Trong bóng tối của những rặng núi đá vôi sừng sững, một cơn bão lửa đang lẳng lặng kéo đến.

Pháo đài Đồng Đăng – một công trình quân sự kiên cố từ thời Pháp thuộc, nằm án ngữ trên một cao điểm nhìn xuống thị trấn – đã trở thành "nhân chứng" cuối cùng cho sự quả cảm đến nghẹt thở của quân dân Xứ Lạng.

Những linh hồn thép trong lòng đá

Khi tiếng súng nổ vang rền khắp biên thùy vào rạng sáng ngày 17/2, Pháo đài trở thành một ốc đảo giữa biển lửa. Bên trong lòng pháo đài ấy không chỉ có các chiến sĩ thuộc Công an vũ trang (nay là Biên phòng) và Trung đoàn 12, mà còn có cả những người dân thường: những cụ già, phụ nữ và trẻ em không kịp sơ tán, họ chạy vào lòng đá để tìm sự chở che.

Người chỉ huy tại đó, với ánh mắt rực lửa và trái tim nóng hổi, đã ra một mệnh lệnh không lời: "Còn người, còn trận địa". Giữa làn mưa pháo băm nát từng thớ đất bên ngoài, bên trong pháo đài, ánh đèn dầu leo lét soi rõ những khuôn mặt lấm lem bùn đất và thuốc súng, nhưng ánh lên một ý chí sắt đá.

Cuộc chiến không cân sức

Suốt nhiều ngày đêm bị bao vây lỏng, cắt đứt mọi đường tiếp tế, những người lính Pháo đài đã chiến đấu bằng tất cả những gì mình có. Khi đạn dược cạn dần, họ dùng lựu đạn; khi lựu đạn hết, họ dùng lưỡi lê, dùng gạch đá và cả đôi bàn tay trần để giữ vững cửa hang.

Kẻ địch dùng loa kêu gọi đầu hàng, hứa hẹn sự sống, nhưng đáp lại chỉ là sự im lặng đầy khinh bỉ và những loạt súng đanh thép vang lên từ các lỗ mai nha. Trong bóng tối âm u, sự sống và cái chết mỏng manh như sương khói trên đỉnh Mẫu Sơn, nhưng danh dự của người lính biên thùy thì nặng tựa thái sơn.

Sự hy sinh bất tử

Đỉnh điểm của bi kịch và sự hào hùng diễn ra khi kẻ địch, vì không thể khuất phục được những con người bên trong, đã dùng thuốc nổ và hơi độc thả xuống các lỗ thông hơi.

Trong những giây phút cuối cùng, người ta kể lại rằng, không một tiếng kêu khóc lụy tình. Chỉ có tiếng hát quốc ca vang vọng từ sâu trong lòng đất, trầm hùng và lay động cả núi rừng. Họ đã chọn cái chết trong lòng mẹ đất hơn là sống cuộc đời của kẻ mất nước. Họ nằm xuống bên nhau, người lính và người dân, máu của họ thấm vào vách đá, hòa tan vào mạch nước ngầm của dòng sông Kỳ Cùng.

Lời hồi đáp của hậu thế

Ngày nay, Pháo đài Đồng Đăng đứng đó như một tượng đài vĩnh cửu. Những vết đạn cày xới trên vách đá giờ đã xanh rêu, nhưng hơi ấm của những người anh hùng năm ấy như vẫn còn phảng phất trong gió đại ngàn.

Mỗi mùa xuân về, khi hoa đào Xứ Lạng lại thắm đỏ bên những sườn đồi, người ta lại nhắc nhớ về "Pháo đài bất khuất" – nơi những người con Xứ Lạng đã viết nên một bài thơ bằng máu, một bài thơ về tình yêu quê hương cháy bỏng mà không một thế lực nào có thể dập tắt.