Khúc Bi Tráng Gạc Ma: Vòng Tròn Bất Tử Và Lời Thề Giữ Đảo Của Thiếu Úy Trần Văn Phương (14/03/1988)

Đầu năm 1988, tình hình quần đảo Trường Sa trở nên cực kỳ căng thẳng. Lực lượng hải quân nước ngoài liên tục đưa nhiều tàu chiến có vũ trang mạnh xuống khu vực này, ngang nhiên chiếm đóng trái phép một số bãi đá ngầm. Trước tình thế đó, Hải quân Nhân dân Việt Nam quyết tâm thực hiện chiến dịch CQ-88 (Chủ quyền 88), khẩn trương đưa lực lượng công binh và bộ binh ra xây dựng điểm tựa, đóng giữ các bãi đá Gạc Ma, Cô Lin và Len Đao.

Chiều tối ngày 13/03/1988, tàu vận tải HQ-604 của ta do Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ chỉ huy thả neo tại bãi đá Gạc Ma. Lực lượng trên tàu chủ yếu là lính công binh với xà beng, cuốc xẻng và vật liệu xây dựng, không được trang bị vũ khí hạng nặng. Phát hiện tàu ta, ngay trong đêm, địch điều 3 tàu chiến lớn trang bị pháo hạm kéo đến bủa vây, liên tục dùng loa đe dọa và khiêu khích.

Rạng sáng ngày 14/03/1988, khi thủy triều rút để lộ ra bãi đá ngầm, một tổ tình nguyện gồm những chiến sĩ quả cảm đã hạ xuồng, mang theo cờ Tổ quốc cắm lên bãi Gạc Ma để khẳng định chủ quyền. Thấy cờ ta tung bay, địch lập tức thả nhiều xuồng nhôm, đưa hàng chục lính thủy đánh bộ trang bị súng AK, lưỡi lê rầm rập đổ bộ lên bãi đá hòng nhổ cờ.

Cuộc giáp lá cà không cân sức diễn ra ngay trên mặt vũng nước cạn. Lính địch ỷ thế đông và có vũ khí hung hăng xông vào. Thiếu úy Trần Văn Phương (sinh năm 1965, quê Quảng Bình) – Phó chỉ huy trưởng đảo Gạc Ma – cùng đồng đội là chiến sĩ Nguyễn Văn Lanh lao vào giằng co, kiên quyết bảo vệ lá cờ. Trong lúc hỗn chiến, quân địch hèn hạ nổ súng bắn trọng thương chiến sĩ Lanh và bắn thẳng vào Thiếu úy Trần Văn Phương.

Dù máu tuôn xối xả, Thiếu úy Phương vẫn gượng vươn người lên, tay giữ chặt cán cờ Tổ quốc, dõng dạc hô lớn câu nói cuối cùng trước khi trút hơi thở:

"Không được lùi bước! Phải để cho máu của mình tô thắm lá cờ Tổ quốc và truyền thống vinh quang của Quân chủng Hải quân!"

Người chỉ huy ngã xuống, nhưng lá cờ không đổ. Ngay lập tức, Hạ sĩ Nguyễn Văn Lanh cùng hàng chục chiến sĩ công binh tay không tấc sắt đã lao tới, nắm chặt tay nhau kết thành một vòng tròn bao quanh lá cờ và thi hài đồng đội. Những ánh mắt rực lửa căm thù nhìn thẳng vào những họng súng đen ngòm của địch. Bất lực trước ý chí thép của người Việt Nam, 3 chiếc tàu chiến của địch ở vòng ngoài đã tàn nhẫn dùng pháo cao xạ 100 ly bắn quét trực tiếp vào đội hình những người lính trên bãi đá và nã đạn đánh chìm tàu vận tải HQ-604.

Sáng ngày 14/03/1988 ấy, 64 cán bộ, chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam đã vĩnh viễn nằm lại giữa lòng Biển Đông. Máu của các anh đã hòa vào sóng nước, nhưng hình ảnh "Vòng tròn bất tử" khoác vai nhau giữ đảo đã tạc thành một tượng đài bi tráng nhất trong lịch sử bảo vệ chủ quyền biển đảo của dân tộc.

Gần bốn thập kỷ đã trôi qua, bãi đá Gạc Ma vẫn là một nỗi đau đáu trong tim hàng triệu người Việt. Đọc lại những dòng sử này để chúng ta mãi mãi không quên sự hy sinh của 64 liệt sĩ Gạc Ma, và để thấu hiểu rằng: Chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc ở Trường Sa, Hoàng Sa đã được đánh đổi bằng máu đỏ, xương trắng của những người con kiên trung nhất.