KHÚC CA ĐẬP ĐÁ Ở LÀNG HỒ

(Ghi theo lời kể của Cựu chiến binh Nguyễn Tiến Dũng, Lực lượng Thanh niên xung phong, Đội 25, Ban xây dựng giao thông miền Tây)

Khi nhắc đến đường Trường Sơn, người ta thường nhớ đến những chiếc xe vận tải, nhưng ít ai biết đến những người lính công binh và thanh niên xung phong làm nhiệm vụ bám trụ ở các "tọa độ chết" để sửa đường. Làng Hồ (Quảng Bình) những năm 1965 là cái túi hứng bom của máy bay Mỹ nhằm chặt đứt tuyến đường quyết thắng vào Nam. Đất đá ở đây bị xới đi xới lại đến mức không còn một cọng cỏ nào mọc nổi, bụi đất đỏ bốc lên mù mịt cao hàng chục mét mỗi khi có đoàn xe đi qua hoặc bom nổ dội xuống.

Công việc của tiểu đội tôi là dùng búa tạ và xà beng để đập vỡ những tảng đá khổng lồ bị bom đánh sập từ vách núi xuống, lấy đá đó san lấp hố bom cho xe thông tuyến. Chúng tôi làm việc vào ban đêm dưới ánh sáng của những quả pháo sáng địch thả lơ lửng trên đầu. Tiếng búa tạ quai vào đá khua chan chát hòa cùng tiếng gầm rú của máy bay phản lực tạo nên một thứ âm thanh rợn người. Tay đứa nào đứa nấy phồng rộp, rỉ máu vì phải cầm cán búa suốt đêm lạnh thấu xương, nhưng không một ai dám ngơi tay dù chỉ một phút.

Tôi nhớ nhất cô bạn cùng tiểu đội tên Thảo quê ở Nam Định. Thảo có dáng người nhỏ nhắn, mái tóc dài chấm vai luôn được búi gọn gàng dưới chiếc mũ nan. Đêm đó, khi chúng tôi đang khẩn trương lấp một hố bom tấn sâu hoắm giữa mặt đường thì máy bay F-4 Mỹ bất ngờ quay lại quăng bom bi. Tiếng nổ lụp bụp chát chúa vang lên khắp trận địa. Một quả bom bi nổ ngay sát vị trí Thảo đang đứng đập đá. Nhiều mảnh bom sắc lẹm găm trúng vào lưng và đôi bàn tay nhỏ bé của em. Tôi lao đến ôm lấy Thảo, máu từ người em tuôn ra ướt đầm cả hai tay tôi.

Thảo nhìn tôi, đôi mắt trong veo ấy không hề tỏ ra sợ hãi hay đau đớn. Em dùng chút sức tàn cuối cùng ghì chặt lấy tay tôi, thều thào: "Anh Dũng ơi… xe sắp đến rồi… đập nốt tảng đá kia đi anh… đừng để tắc đường…". Nói xong, Thảo nhắm mắt xuôi tay ngay trên đống đá dăm còn vấy máu. Biến đau thương thành hành động, tôi cùng anh em trong tiểu đội gào khóc, điên cuồng quai búa đập nát tảng đá lớn, san phẳng hố bom trước khi đoàn xe vận tải đầu tiên lao qua bờ dốc. Thảo đã nằm lại với con đường Làng Hồ, thân thể em đã hóa thành những viên đá lót đường cho những chuyến xe thẳng tiến về miền Nam giải phóng hoàn toàn.