khúc ca Trịnh Công Sơn dâng những người mẹ

Ra đời năm 1984 từ những xúc cảm về mẹ Suốt và các bà mẹ miền Trung, "Huyền thoại Mẹ" trở thành khúc tưởng niệm bằng âm nhạc cho mọi người mẹ Việt Nam thời chiến.

"Đêm chong đèn ngồi nhớ lại, từng câu chuyện ngày xưa. Mẹ về đứng dưới mưa, che đàn con nằm ngủ, canh từng bước chân thù…" – ca khúc "Huyền thoại Mẹ" được nhạc sĩ Trịnh Công Sơn viết năm 1984, sau chuyến đi Quảng Bình, khi ông xúc động trước những tư liệu, hình ảnh về mẹ Suốt – người mẹ chèo đò dưới bom đạn – và bao bà mẹ miền Trung "đứng dưới mưa" che chở các con suốt cuộc chiến tranh.

Bài hát không kể một người mẹ cụ thể, mà dựng nên "huyền thoại" chung: mẹ là điểm tựa, là mái nhà, là người "lội qua con suối, dưới mưa bom không ngại", là người "nhẹ nhàng đưa lối, tiễn con qua núi đồi". Chính vì thế, mỗi người nghe đều thấy trong đó bóng dáng người mẹ của quê hương mình – mẹ Quảng Bình chèo đò, mẹ Quảng Nam đào hầm, mẹ Củ Chi nuôi quân, mẹ Bến Tre đấu tranh.

Gần nửa thế kỷ qua, "Huyền thoại Mẹ" được hát trong hầu hết các chương trình tri ân tháng Bảy, các lễ phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; nhiều người không cầm được nước mắt khi giai điệu vang lên giữa hàng ghế những mái đầu bạc trắng.

Bằng âm nhạc, Trịnh Công Sơn đã làm điều mà các tượng đài làm bằng đá: tạc người mẹ Việt Nam vào vĩnh cửu – nhưng tạc bằng chất liệu mềm nhất, là nước mắt và tình thương.