Khúc dạo đầu của một thời hoa lửa
Trong những ngày tháng năm lịch sử, khi sắc đỏ của hoa phượng bắt đầu thắp lửa trên những con đường làng quê Yên Mô, tôi có dịp được ngồi lại cùng bác Dương Đức Huy – một người con ưu tú của mảnh đất Ninh Bình, người đã dành trọn những năm tháng thanh xuân đẹp nhất của mình cho màu áo lính. Sinh năm 1956, bác Huy bước vào tuổi trưởng thành khi đất nước vừa thống nhất chưa lâu, nhưng tiếng súng ở biên giới lại một lần nữa gọi tên những người trai trẻ.
Cuộc trò chuyện diễn ra trong không gian ấm cúng tại Thôn 5, xã Yên Mô. Trên khuôn mặt hằn in dấu vết của thời gian và những sương gió chiến trường, đôi mắt bác rạng ngời khi nhắc về một thời "hoa lửa". Đó là thời kỳ mà ranh giới giữa cái chết và sự sống mong manh như sợi tóc, nhưng cũng là thời kỳ mà lý tưởng cách mạng và tình đồng chí rực cháy hơn bao giờ hết. Với bác Huy, những ký ức về giai đoạn 1977 – 1981 không chỉ là lịch sử cá nhân, mà là một phần máu thịt của dân tộc.
Câu chuyện của bác đưa tôi trở về với những cánh rừng già ở Campuchia và Lào, nơi đơn vị F9 và F968 đã từng xẻ dọc đường biên để bảo vệ bình yên cho Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả. Từng dòng chữ viết vội trên trang phiếu thu thập như sống dậy, kể về một hành trình đầy gian khổ nhưng cũng đầy tự hào của một thế hệ "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
Giai đoạn từ năm 1977 đến 1981 là quãng thời gian bác Dương Đức Huy trực tiếp cầm súng chiến đấu tại các chiến trường Campuchia và Lào. Thuộc biên chế sư đoàn F9 và sau đó là F968, bác đã cùng đồng đội trải qua biết bao trận đánh ác liệt. Giữa cái nắng cháy da cháy thịt của vùng đất chùa Tháp hay những cơn mưa rừng xối xả ở Trung Lào, những người lính trẻ năm ấy vẫn giữ vững tinh thần lạc quan, tin tưởng tuyệt đối vào thắng lợi cuối cùng.
Khi được hỏi về khoảnh khắc đáng nhớ nhất, giọng bác bỗng trầm xuống, đưa tôi trở lại năm 1978 – một năm đầy biến động. Đó là một buổi chiều định mệnh khi đơn vị của bác bị rơi vào trận phục kích bất ngờ của địch. Tiếng súng nổ chát chúa xé toạc không gian yên tĩnh của cánh rừng. Trong làn mưa đạn, sự sợ hãi và bản năng sinh tồn hòa quyện vào ý chí chiến đấu. Bác kể rằng, lúc ấy không ai kịp nghĩ đến bản thân, chỉ biết siết chặt tay súng để bảo vệ đồng đội. Trận phục kích ấy là một thử thách nghiệt ngã, nơi mà sự sống và cái chết chỉ cách nhau một gang tay. Nhưng chính trong khoảnh khắc cận kề hiểm nguy đó, sự dũng cảm và mưu trí đã giúp bác và đơn vị vượt qua vòng vây, tiếp tục tiến về phía trước.
Bên cạnh những trận đánh, điều khiến bác Huy xúc động nhất khi nhớ lại chính là tình đồng đội thiêng liêng. Bác nhắc đến anh Lê Đình Chương – một người đồng chí cùng đơn vị, người đã sát cánh bên bác trong những giờ phút ngặt nghèo nhất. Anh Chương là một người con của quê hương Yên Mô, nhưng đáng tiếc thay, anh đã ngã xuống và không thể trở về để chứng kiến ngày hòa bình trọn vẹn. "Anh ấy đã mất rồi," bác nói với vẻ bùi ngùi, ánh mắt nhìn xa xăm như thể đang tìm kiếm bóng dáng người bạn cũ giữa những làn mây trắng.
Kỷ vật quý giá nhất mà bác nâng niu giữ gìn cho đến tận hôm nay chính là tấm Huân chương chiến công hạng Ba. Tấm huân chương đã cũ, màu vải đã phai nhưng ngôi sao trên đó vẫn sáng lấp lánh như tâm hồn của người lính già. Với bác, đó không chỉ là sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước, mà còn là minh chứng cho một thời oanh liệt, là linh hồn của những người đồng đội đã nằm lại chiến trường. Mỗi khi nhìn vào tấm huân chương, bác lại nhớ về những đêm hành quân không ngủ, nhớ về bát cơm sẻ nửa và những lời hứa ngày trở về.
Cuộc trò chuyện khép lại nhưng những dư âm về một thời hoa lửa vẫn còn vang vọng mãi trong tâm trí tôi. Trước khi chia tay, bác Dương Đức Huy đã gửi gắm một thông điệp vô cùng sâu sắc và tâm huyết dành cho thế hệ trẻ, đặc biệt là các bạn Đoàn viên, thanh niên xã Yên Mô hôm nay. Bác căn dặn: "Các cháu thế hệ trẻ cần tôn trọng mọi thành quả của thế hệ đi trước". Đó không đơn thuần là một lời khuyên, mà là một mệnh lệnh từ trái tim của người đi trước gửi lại cho người đi sau.
Hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có, nó được đổi bằng xương máu, bằng nước mắt và cả tuổi thanh xuân của những người như bác Huy, anh Chương và hàng vạn chiến sĩ khác. Thế hệ trẻ cần phải hiểu rằng, mỗi tấc đất ta đang đứng, mỗi bầu không khí tự do ta đang hít thở đều thấm đẫm sự hy sinh của cha ông. Tôn trọng quá khứ chính là cách tốt nhất để xây dựng tương lai.
Thông qua phiếu thu thập tư liệu này, câu chuyện của bác Dương Đức Huy đã trở thành một bài học lịch sử sống động, khơi dậy lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm của mỗi người trẻ. Chúng ta, những Đoàn viên thanh niên, cần phải nỗ lực học tập, lao động và cống hiến để xứng đáng với sự hy sinh cao cả đó. Câu chuyện về thời hoa lửa sẽ không bao giờ tắt, nó sẽ mãi là ngọn đuốc soi đường, nhắc nhở chúng ta về giá trị của độc lập, tự do và trách nhiệm gìn giữ non sông gấm vóc này mãi mãi trường tồn.
