Khúc dạo đầu của một thời kỳ tự chủ
Nguyễn Phương Anh
Vào đầu thế kỷ X, khi nhà Đường suy yếu, vùng đất Hồng Châu xưa, nay thuộc Ninh Giang, Hải Dương, xuất hiện một hào trưởng có thế lực và được lòng dân: Khúc Thừa Dụ. Từ quê hương Cúc Bồ, ông đã đứng lên tập hợp lực lượng, mở ra một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử dân tộc.
Năm 905, khi chính quyền đô hộ nhà Đường ở Đại La rơi vào tình trạng suy yếu, Khúc Thừa Dụ đem lực lượng dân binh Hồng Châu tiến lên làm chủ phủ thành Đại La. Ông được nhắc đến như người đã giành quyền tự chủ trong thời điểm nhà Đường đang suy vong.
Sau khi nắm quyền, Khúc Thừa Dụ tự xưng Tiết độ sứ, thực hiện việc cai quản Giao Châu. Điều quan trọng ở đây không chỉ là việc thay đổi người đứng đầu chính quyền, mà là việc người Việt từng bước giành lại quyền tự chủ sau một thời gian dài chịu sự đô hộ của phương Bắc. Báo Quân đội nhân dân đánh giá đây là sự kiện mở đầu cho một thời kỳ mới của lịch sử dân tộc.
Khúc Thừa Dụ được nhắc đến với đường lối “Khoan, giản, an, lạc”, hướng tới một cách cai trị nhẹ nhàng, giảm bớt sự hà khắc và đem lại cuộc sống yên ổn cho dân. Sau ông, con trai là Khúc Hạo tiếp tục công việc, tiến hành cải cách hành chính và xây dựng chính quyền trên nền tảng khoan hòa.
Khúc Thừa Dụ chỉ nắm quyền trong một thời gian ngắn. Sau khi ông qua đời, Khúc Hạo tiếp nối sự nghiệp của cha, rồi đến Khúc Thừa Mỹ. Ba thế hệ họ Khúc nối tiếp nhau duy trì chính quyền và tiếp tục quá trình xây dựng nền tự chủ.
Ngày nay, tại quê hương Cúc Bồ, đền thờ Khúc Thừa Dụ được xây dựng để tưởng nhớ vị hào trưởng đã có vai trò quan trọng trong bước chuyển của lịch sử dân tộc. Công trình được khánh thành năm 2009, với tượng đồng của Khúc Thừa Dụ, Khúc Hạo và Khúc Thừa Mỹ được đặt tại hậu cung đền chính.
Từ vùng đất Hồng Châu xưa, Khúc Thừa Dụ đã bước vào lịch sử bằng một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt: đưa người Việt từng bước giành lại quyền tự chủ khi chính quyền nhà Đường suy yếu. Sự nghiệp của ông cùng Khúc Hạo và Khúc Thừa Mỹ đã tạo nên “họ Khúc dấy nghiệp tự chủ”, trở thành một dấu mốc quan trọng trên con đường đi tới nền độc lập lâu dài của dân tộc.



