Khúc hát lặng thầm của người lính Nà Phặc
Tô Ngọc Ân Sinh năm: 1959 Nà Phặc-Thái Nguyên
Ở xã Nà Phặc, có một người thương binh mà ai cũng quý mến—ông Tô Ngọc Ân. Ông không phải là người nói nhiều, cũng chẳng bao giờ kể công, nhưng cuộc đời ông lại giống như một khúc hát lặng thầm, ngân vang trong lòng những người xung quanh.
Ông Ân sinh năm 1959, lớn lên trong những năm tháng đất nước còn nhiều khó khăn. Tuổi thơ của ông gắn liền với nương rẫy, với những ngày theo cha mẹ làm lụng từ sớm đến tối. Dù vất vả, ông vẫn luôn là một chàng trai hiền lành, chăm chỉ và có ý chí.
Khi trưởng thành, ông lên đường nhập ngũ. Những năm tháng trong quân ngũ đã rèn giũa ông trở thành một người lính kiên cường. Nhưng trong một lần làm nhiệm vụ, ông bị thương. Vết thương ấy không chỉ để lại dấu tích trên cơ thể mà còn khiến sức khỏe ông giảm sút mãi về sau.
Ngày trở về quê hương, ông Ân mang theo một thân thể không còn lành lặn, nhưng trong lòng vẫn giữ nguyên sự bình dị và nghị lực. Cuộc sống ở Nà Phặc lúc ấy còn nhiều thiếu thốn. Gia đình ông cũng không khá giả, nên mọi thứ đều phải bắt đầu lại từ đầu.
Ông không cho phép mình buông xuôi. Dù sức khỏe yếu, ông vẫn cố gắng làm những công việc phù hợp—trồng rau, nuôi lợn, chăm sóc mảnh vườn nhỏ. Có những ngày trái gió trở trời, vết thương đau nhức, ông phải nghỉ ngơi, nhưng hôm sau lại tiếp tục.
Người trong xã thường thấy ông Ân lặng lẽ làm việc, ít khi than vãn. Ông sống giản dị, tiết kiệm, luôn cố gắng để gia đình không thiếu thốn.
Nhưng điều khiến mọi người nhớ nhất ở ông không phải là sự chịu khó, mà là tiếng hát.
Buổi tối, sau một ngày làm việc, ông thường ngồi trước hiên nhà, cầm chiếc đàn cũ và hát. Giọng ông không quá hay, nhưng ấm áp và chân thành. Những bài hát ông chọn thường là những bài ca về quê hương, về người lính, về những ký ức một thời.
Lũ trẻ trong xóm thích tụ tập nghe ông hát. Có đứa còn ngồi im lặng rất lâu, như bị cuốn vào những câu chuyện trong từng lời ca.
Một lần, có người hỏi ông:
“Ông hát để làm gì khi chẳng có sân khấu, cũng chẳng có ai trả tiền?”
Ông Ân cười nhẹ:
“Hát để lòng mình nhẹ đi. Và nếu ai đó nghe mà thấy vui, thế là đủ rồi.”
Dần dần, tiếng hát của ông trở thành một phần quen thuộc của Nà Phặc. Những ngày hội làng, người ta thường mời ông lên hát. Ông không từ chối, nhưng cũng không bao giờ xem đó là điều gì lớn lao.
Có những lúc trong cuộc sống gặp khó khăn, người dân trong xã lại tìm đến ông—not để xin tiền bạc, mà để nghe ông hát, để tìm một chút bình yên.
Năm tháng trôi qua, ông Ân già đi. Mái tóc bạc dần, sức khỏe yếu hơn, nhưng ông vẫn giữ thói quen hát mỗi tối. Chiếc đàn đã cũ, dây đàn đôi khi lạc nhịp, nhưng ông vẫn kiên nhẫn chỉnh lại rồi tiếp tục.
Một buổi tối mùa thu, ông ngồi trước hiên, hát như mọi ngày. Gió nhẹ thổi qua, mang theo tiếng hát của ông lan xa khắp xóm nhỏ. Đó là một khúc hát về quê hương—nhẹ nhàng, sâu lắng.
Sau đêm đó, ông không còn hát nữa.
Người trong xã Nà Phặc ai cũng bàng hoàng. Họ nhớ tiếng hát của ông, nhớ hình ảnh người thương binh ngồi lặng lẽ dưới ánh đèn, cất lên những giai điệu giản dị mà ấm lòng.
Về sau, mỗi khi có dịp tụ họp, người ta lại nhắc đến ông Tô Ngọc Ân. Có người còn học lại những bài hát ông từng hát, rồi cất lên giữa đêm núi rừng.
Tiếng hát ấy, dù không còn do ông cất lên, nhưng dường như vẫn còn vang vọng đâu đó—trong gió, trong ký ức, và trong trái tim của những người từng nghe.
Và khúc hát lặng thầm của người lính năm nào… vẫn chưa bao giờ kết thúc.



