Khúc hát ở bến Vàm Nhơn Trạch

Ở vùng sông nước Đồng Nai, bến Vàm Nhơn Trạch hôm nay tấp nập ghe thuyền, nhưng năm 1966 nơi này từng là điểm vượt sông hiểm trở bậc nhất, nối liền tuyến giao liên giữa nội thành Sài Gòn và chiến khu rừng Dương Minh Châu. Người ta vẫn kể mãi về anh Lê Quốc Tài, chàng giao liên 18 tuổi, có giọng hát đầm ấm khiến cả đơn vị mỗi tối lại trông mong nghe anh cất lên vài câu vọng cổ, như để át bớt tiếng bom tiếng đạn.

Đêm 2 tháng 8, đơn vị cần chuyển gấp túi tài liệu mật sang bờ bên kia để kịp chỉ đạo một mũi tấn công trong nội thành. Địch vừa tăng cường tuần tra xuồng máy, ánh pháo sáng soi trắng cả mặt sông. Nhiều đồng chí đề nghị đợi qua đợt, nhưng Tài lại lắc đầu:
“Trễ nửa đêm là mũi trong thành không kịp đổi hướng. Một người bơi qua còn dễ hơn một trung đội xoay trở trong vòng vây.”

Anh nhận lấy túi tài liệu, quấn kỹ lên ngực, rồi lội xuống dòng nước lạnh buốt, chỉ mang theo một con dao nhỏ cột vào ống quần để cắt lưới nếu chẳng may vướng phải.

Nước chảy mạnh, tiếng động cơ của xuồng địch vang gần đến mức anh nghe rõ tiếng lách cách khi họ lên đạn. Tài nín thở lặn xuống, bơi nương theo dòng xoáy, chỉ trồi lên khi thật cần. Mỗi lần trồi lên, anh khẽ hít một hơi rồi lại chìm xuống, đôi tay gầy guộc quạt nước như thể đã quen với bóng tối và hiểm nguy. Nhưng khi chỉ còn cách bờ bên kia vài chục mét, một quả pháo sáng bắn lên, soi rõ cả mặt sông. Một xuồng địch tăng tốc, lao thẳng về phía khối nước vừa dao động nơi Tài trồi lên thở.

Không còn đường né, anh lấy hết sức mình lặn sâu xuống đáy sông, bám lấy một thân cây mục trôi từ trong rừng ra. Dòng nước siết quật anh liên tục nhưng anh vẫn cắn răng ôm chặt túi tài liệu, chỉ mong nó không bị nước cuốn đi. Khi xuồng địch rời xa, anh mới ngoi lên, thở hổn hển, toàn thân run rẩy vì kiệt sức. Anh cố bơi tiếp, từng mét một như kéo cả dòng sông nặng trĩu phía sau.

Khoảnh khắc bàn tay anh chạm được vào gốc đước bên kia bờ, trời đã gần sáng. Anh chỉ kịp đưa túi tài liệu cho tổ nhận rồi mỉm cười, ngã xuống trên bãi bùn ướt. Đồng đội ôm anh, nhưng ngực anh không còn nhịp thở. Nước sông đã lấy đi giọng hát mà đơn vị thương quý – giọng hát từng át tiếng đạn, từng làm dịu đi nỗi nhớ nhà của bao người lính trẻ.

Nhiều năm sau giải phóng, bên chiếc cầu mới bắc qua Vàm Nhơn Trạch, người dân lập một miếu nhỏ ghi dòng chữ:
“Tưởng nhớ người giao liên trẻ đã hát cho Tổ quốc giữa dòng sông lửa.”
Những đêm gió lớn, người ta bảo đôi khi nghe như có tiếng ai đó hát vọng cổ từ phía bờ lau sậy – nhẹ thôi, nhưng đủ khiến lòng người khẽ chùng xuống vì biết rằng giữa những năm tháng khốc liệt nhất, vẫn có những người trẻ chọn hát lên thay vì run sợ, chọn dấn thân thay vì lùi bước.