Khúc thừa dụ

Khúc Thừa Dụ (?–907) là một nhân vật lịch sử tiêu biểu, có công đặt nền móng cho quá trình giành lại quyền tự chủ của dân tộc Việt Nam sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc. Ông quê ở Hồng Châu, thuộc vùng Hải Dương xưa, nay thuộc thành phố Hải Phòng, xuất thân trong một gia đình hào trưởng có thế lực và uy tín lớn tại địa phương.

Cuối thế kỷ IX, nhà Đường ở Trung Quốc ngày càng suy yếu do những cuộc nổi dậy và tình trạng tranh giành quyền lực. Chính quyền đô hộ tại Tĩnh Hải quân vì thế cũng lâm vào tình trạng khủng hoảng. Nhận thấy đây là thời cơ thuận lợi, Khúc Thừa Dụ đã tập hợp lực lượng, từng bước giành quyền kiểm soát đất nước.

Năm 905, ông tiến vào chiếm giữ thành Đại La, tự xưng là Tiết độ sứ, nắm quyền cai quản Tĩnh Hải quân. Trước tình hình không còn đủ khả năng duy trì sự thống trị trực tiếp, triều đình nhà Đường buộc phải công nhận địa vị của ông.

Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử dân tộc: quyền quản lý đất nước từ tay chính quyền đô hộ phương Bắc đã chuyển sang người Việt. Tuy Khúc Thừa Dụ chưa tuyên bố thành lập một quốc gia độc lập hoàn toàn, chính quyền do ông xây dựng đã mở đầu thời kỳ tự chủ trên thực tế.

Năm 907, Khúc Thừa Dụ qua đời. Con trai ông là Khúc Hạo tiếp tục kế nghiệp, tiến hành nhiều cải cách quan trọng nhằm củng cố chính quyền, ổn định đời sống nhân dân và tăng cường nền tự chủ dân tộc.

Khúc Thừa Dụ được lịch sử ghi nhận là người có tầm nhìn chính trị, biết tận dụng thời cơ và lựa chọn phương thức đấu tranh phù hợp với hoàn cảnh đất nước. Sự nghiệp của ông đã tạo tiền đề quan trọng cho những thắng lợi tiếp theo của Dương Đình Nghệ và Ngô Quyền, đặc biệt là chiến thắng Bạch Đằng năm 938.

Tên tuổi Khúc Thừa Dụ mãi gắn liền với bước chuyển lịch sử từ thời kỳ Bắc thuộc sang thời đại độc lập, tự chủ của dân tộc Việt Nam.