Khúc Thừa Dụ , một vị anh hùng dân tộc, nhà chính trị kiệt xuất đầu thế kỷ X

Khúc Thừa Dụ sinh ra trong một dòng họ lớn, có thế lực lâu đời tại vùng đất Hồng Châu (nay thuộc huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương). Ngay từ nhỏ, ông đã được giáo dục kỹ lưỡng, lớn lên trở thành một người có tính tình khoan hòa, hay thương người và có uy tín lừng lẫy khắp vùng, được nhân dân vô cùng kính trọng, suy tôn làm hào trưởng đất Hồng Châu. Vào đầu thế kỷ X, nhà Đường ở phương Bắc lâm vào thời kỳ suy thoái trầm trọng, các thế lực cát cứ nổi lên khắp nơi khiến chính quyền trung ương không còn kiểm soát được các vùng đất xa xôi. Tại Đại Việt, năm 905, quan độc hại là Độc Cô Tổn bị giáng chức và đày đi nơi khác, khiến bộ máy cai trị của giặc Đường ở phủ thành Tống Bình (Hà Nội ngày nay) rơi vào cảnh rắn mất đầu. Nhận thấy thời cơ lịch sử ngàn năm có một đã đến, Khúc Thừa Dụ tận dụng uy tín và thế lực sẵn có, lập tức tập hợp nhân dân và binh sĩ tiến quân ra chiếm đóng phủ thành, tự mình quản lý chính sự toàn đất nước. Bằng nhãn quan chính trị vô cùng sắc bén và khôn khéo, Khúc Thừa Dụ không lập tức xưng vương hay xưng hoàng đế để tránh kích động triều đình phương Bắc đem quân sang đàn áp. Thay vào đó, ông tự xưng là Tiết độ sứ (một chức quan cai trị của nhà Đường) để hợp thức hóa quyền lực thực tế của mình. Cho đến năm 906, trước sự đã rồi, vua Đường buộc phải xuống chiếu phong chức Tiết độ sứ cho ông. Với danh nghĩa này, ông đã khéo léo biến chức quan đô hộ của phong kiến phương Bắc thành chính quyền tự chủ của người Việt, đặt dấu chấm hết cho ách thống trị kéo dài nghìn năm của các triều đại Trung Quốc. Sau khi nắm quyền tự chủ, Khúc Thừa Dụ bắt tay ngay vào việc xây dựng một xã hội mới ổn định, ban hành nhiều chính sách cải cách tiến bộ hướng về người dân, giúp trăm họ thoát khỏi cảnh sưu cao thuế nặng của chế độ cũ. Tuy nhiên, ông chỉ trị vì đất nước được hai năm ngắn ngủi thì viên tịch vào năm 907, truyền lại sự nghiệp dở dang cho con trai là Khúc Hạo tiếp tục gánh vác. Mặc dù thời gian cầm quyền không dài, song công lao của Khúc Thừa Dụ đối với lịch sử dân tộc là vô cùng vĩ đại. Bằng tư duy thực tế và những bước đi chính trị khôn khéo, ông đã mở toang cánh cửa độc lập cho đất nước, là bàn đạp vững chắc để các vị anh hùng thế hệ sau như Ngô Quyền chính thức xưng vương, mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ hoàng kim cho dân tộc Việt Nam.