Khúc Thừa Dụ – Người Đặt Viên Gạch Đầu Tiên Cho Nền Tự Chủ Độc Lập

Đầu thế kỷ thứ X, triều đại nhà Đường bên Trung Hoa rơi vào cảnh sụp đổ hoàn toàn, các thế lực phong kiến tranh giành xé xé đất nước thành nhiều mảnh (thời Ngũ đại Thập quốc). Tại An Nam đô hộ phủ, chính quyền đô hộ của giặc cũng rơi vào tình trạng rệu rã, mất khả năng kiểm soát tình hình.

Chớp lấy thời cơ lịch sử ngàn năm có một này, năm 905, một hào trưởng giàu lòng yêu nước, có uy tín lớn tại vùng Cúc Bồ (Ninh Giang, Hải Dương) là Khúc Thừa Dụ đã đứng lên lãnh đạo nhân dân. Ông là người có tính khoan hòa, hay thương người, được dân chúng đồng lòng ủng hộ. Khúc Thừa Dụ đã dẫn đầu lực lượng đánh chiếm thành Tống Bình, lật đổ hoàn toàn bộ máy cai trị của chính quyền nhà Đường, tự quản lý đất nước.

Tuy nhiên, với nhãn quan chính trị vô cùng sắc bén và khôn khéo, Khúc Thừa Dụ hiểu rằng thế lực phong kiến phương Bắc tuy suy yếu nhưng vẫn còn rất mạnh, nếu ông vội vã xưng vương hay xưng đế ngay lập tức, đất nước sẽ phải đối mặt với các cuộc viễn chinh tàn khốc từ các triều đại mới ở phương Bắc. Do đó, ông đã dùng một sách lược ngoại giao thiên tài: tự xưng là Tiết độ sứ (một chức quan cai trị của triều đình phương Bắc) rồi buộc triều đình nhà Đường phải công nhận chức vị này.

Hành động này thực chất là "mượn áo giặc để che mắt giặc". Về danh nghĩa, Khúc Thừa Dụ là quan của phương Bắc, nhưng về thực chất, ông là người Việt đầu tiên nắm toàn bộ quyền lực tối cao, tự điều hành đất nước, tự bổ nhiệm quan lại, tự thu thuế mà không phải nộp về phương Bắc nữa. Khúc Thừa Dụ đã đặt viên gạch nền móng đầu tiên vững chắc cho nền độc lập tự chủ của Việt Nam, chấm dứt trên thực tế ách đô hộ trực tiếp kéo dài suốt một thiên niên kỷ của phong kiến phương Bắc.