KHÚC THỪA DỤ – NGƯỜI MỞ ĐẦU THỜI KỲ TỰ CHỦ CỦA ĐẤT NƯỚC
Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Phượng
Khúc Thừa Dụ (khoảng thế kỷ IX – 907) là một hào trưởng có thế lực ở Hồng Châu, nay thuộc khu vực Hải Dương. Ông được xem là người có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình mở đầu thời kỳ tự chủ của Việt Nam sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.
1. Bước ngoặt năm 905
Cuối thế kỷ IX – đầu thế kỷ X, nhà Đường suy yếu, tình hình chính trị ở Trung Quốc rối ren. Tại Giao Châu, chính quyền đô hộ cũng ngày càng suy yếu.
Năm 905, Khúc Thừa Dụ tập hợp lực lượng, tiến vào Đại La và được người dân ủng hộ.
Ông tự xưng là Tiết độ sứ, sau đó được nhà Đường công nhận chức vụ này.
Điều quan trọng nằm ở chỗ: Khúc Thừa Dụ đã nắm quyền quản lý Giao Châu bằng lực lượng và thế lực của người Việt, tạo tiền đề cho một chính quyền tự chủ.
2. Không dùng chiến tranh lớn nhưng tạo ra bước ngoặt lớn
Điểm đặc biệt trong sự nghiệp của Khúc Thừa Dụ là ông không tiến hành một cuộc chiến tranh quy mô lớn để giành chính quyền.
Trong bối cảnh nhà Đường suy yếu, ông tận dụng thời cơ, từng bước giành quyền kiểm soát chính trị ở Giao Châu.
Đây là một cách thức rất khôn khéo: giảm đối đầu trực tiếp nhưng vẫn từng bước đưa quyền lực về tay người Việt.
3. Khúc Hạo – tiếp tục xây dựng nền tự chủ
Sau khi Khúc Thừa Dụ qua đời năm 907, con ông là Khúc Hạo tiếp tục công việc xây dựng chính quyền.
5
Khúc Hạo tiến hành nhiều cải cách về hành chính và quản lý xã hội.
Ông chia lại đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy cai quản và thực hiện các chính sách nhằm giảm sự bóc lột đối với người dân.
Những cải cách này góp phần củng cố nền tự chủ mới hình thành.
4. Ý nghĩa lịch sử của Khúc Thừa Dụ
Khúc Thừa Dụ không phải là người hoàn thành toàn bộ quá trình giành lại độc lập cho dân tộc. Tuy nhiên, ông có vị trí rất quan trọng vì đã mở đầu một giai đoạn tự chủ lâu dài.
Sau họ Khúc, các thế lực người Việt tiếp tục củng cố quyền tự chủ.
Đến năm 938, Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, mở ra bước ngoặt quyết định, chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc kéo dài.
Có thể hình dung:
Khúc Thừa Dụ → Khúc Hạo → Dương Đình Nghệ → Ngô Quyền
là một quá trình liên tục củng cố và bảo vệ nền tự chủ của người Việt.
5. Câu chuyện về hòa bình
Ngày nay, khi nhắc đến Khúc Thừa Dụ, chúng ta không chỉ nhớ đến một nhân vật lịch sử mà còn nhớ đến một bước chuyển quan trọng của dân tộc.
Từ một vùng đất chịu sự cai trị của chính quyền phương Bắc, người Việt từng bước xây dựng bộ máy quản lý của chính mình.
Hơn một thế kỷ sau, chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã khẳng định nền độc lập ấy bằng một chiến thắng quân sự vang dội.
“Khúc Thừa Dụ là người đặt những viên gạch đầu tiên cho quá trình giành lại quyền tự chủ sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc. Từ bước đi của họ Khúc đến chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền, dân tộc Việt Nam từng bước khẳng định quyền làm chủ vận mệnh của mình. Nhìn lại lịch sử ấy để càng trân trọng độc lập, tự chủ và hòa bình của đất nước hôm nay.”



