Khúc Thừa Dụ – Người mở đầu thời kỳ tự chủ đầu thế kỷ X

Khúc Thừa Dụ – Người mở đầu thời kỳ tự chủ đầu thế kỷ X

Khúc Thừa Dụ là một nhân vật có vai trò đặc biệt trong lịch sử Việt Nam đầu thế kỷ X. Ông là hào trưởng ở Hồng Châu, nay thuộc khu vực Hải Dương, và được xem là người mở đầu cho quá trình giành lại quyền tự chủ của người Việt sau một thời gian dài chịu sự cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc.

Vào cuối thế kỷ IX, nhà Đường ở Trung Quốc ngày càng suy yếu. Chính quyền đô hộ tại An Nam cũng gặp nhiều khó khăn và không còn đủ khả năng kiểm soát chặt chẽ vùng đất này. Trong hoàn cảnh đó, các hào trưởng người Việt từng bước xây dựng thế lực và tăng cường quyền tự chủ ở địa phương.

Năm 905, Khúc Thừa Dụ tập hợp lực lượng từ Hồng Châu tiến vào thành Tống Bình, trung tâm cai trị của nhà Đường tại An Nam. Khi đó, quân đội của chính quyền đô hộ không đủ sức chống lại lực lượng của ông. Khúc Thừa Dụ nhanh chóng nắm quyền kiểm soát Tống Bình.

Sau khi giành quyền kiểm soát, ông được nhà Đường công nhận chức Tiết độ sứ, nhưng trên thực tế chính quyền do Khúc Thừa Dụ đứng đầu đã có mức độ tự chủ rất lớn. Ông từng bước xây dựng một bộ máy cai quản do người Việt đảm nhiệm, thay thế dần bộ máy quan lại của chính quyền đô hộ.

Khúc Thừa Dụ không tồn tại trong vai trò lãnh đạo quá lâu. Năm 907, ông qua đời. Con trai ông là Khúc Hạo tiếp tục sự nghiệp và thực hiện nhiều cải cách nhằm củng cố nền tự chủ.

Mặc dù chưa tuyên bố thành lập một quốc gia độc lập hoàn toàn, sự kiện Khúc Thừa Dụ giành quyền kiểm soát Tống Bình năm 905 có ý nghĩa rất lớn. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong quá trình người Việt từng bước thoát khỏi sự cai trị trực tiếp của nhà Đường.

Điểm đáng chú ý trong cách thức hoạt động của Khúc Thừa Dụ là ông đã tận dụng thời cơ khi nhà Đường suy yếu, đồng thời lựa chọn phương thức tương đối mềm dẻo để củng cố quyền lực. Chính sách đó tạo điều kiện để nền tự chủ được duy trì và phát triển trong những năm tiếp theo.

Ngày nay, Khúc Thừa Dụ được ghi nhớ là người đặt nền móng cho thời kỳ tự chủ lâu dài của dân tộc. Sau ông, Khúc Hạo, Dương Đình Nghệ và Ngô Quyền tiếp tục củng cố nền tự chủ ấy, cuối cùng dẫn đến chiến thắng Bạch Đằng năm 938.

Vì vậy, Khúc Thừa Dụ giữ một vị trí quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Ông là một trong những người đặt viên gạch đầu tiên trên con đường khôi phục nền tự chủ, mở ra thời kỳ phát triển mới của quốc gia Việt Nam sau nhiều thế kỷ Bắc thuộc.