Khúc Tráng Ca

Trong cái nắng hầm hập như rang của gió Lào đất Quảng, chúng tôi – những người lính tóc đã bạc màu thời gian – lặng lẽ bước đi trên thảm cỏ xanh mướt của Thành cổ. Ít ai ngờ rằng, dưới lớp cỏ non tơ xanh đến nao lòng ấy lại là một tầng tầng lớp lớp những ký ức rực lửa của mùa hè năm 1972. Đối với chúng tôi, 81 ngày đêm ấy không chỉ là một cột mốc lịch sử, mà là một phần máu thịt, là quãng đời thanh xuân đẹp đẽ và bi tráng nhất mà chúng tôi đã thề cùng nhau giữ vững. Những ngày này, mỗi khi đứng trước đài tưởng niệm, tiếng đại bác gầm vang và mùi thuốc súng nồng nặc như vẫn còn luẩn quẩn đâu đây, dẫn lối cho chúng tôi trở về với những gương mặt đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại ở tuổi đôi mươi.

Ký ức về Thành cổ trong chúng tôi luôn bắt đầu từ dòng sông Thạch Hãn, con sông mà người đời vẫn gọi là dòng sông của những linh hồn bất tử. Chúng tôi nhớ như in những đêm tối đen như mực, cả đội ngũ lặng lẽ bơi qua sông dưới làn đạn pháo hạm từ biển rót vào liên hồi. Nước sông Thạch Hãn lúc ấy không xanh trong như bây giờ mà đỏ quánh bùn đất và máu. Có những người anh em vừa mới rời ghế giảng đường đại học, tay nải còn thơm mùi mực, vậy mà chỉ một loạt pháo tọa độ đã khiến họ tan hòa vào dòng nước, chẳng kịp để lại một lời nhắn gửi cho quê nhà. Dòng sông ấy đã trở thành bến đợi, thành nghĩa trang không bia mộ, nơi mà mỗi lần trở về, chúng tôi chỉ biết nghẹn ngào chèo nhẹ mái chèo vì sợ chạm vào giấc ngủ của những người bạn thân thương.

Khi đã vào đến bên trong Thành, chúng tôi mới thực sự hiểu thế nào là sống trong một "túi bom". Suốt 81 ngày đêm, không một bóng cây nào kịp mọc lá, không một ngôi nhà nào còn vẹn nguyên mái che. Mọi thứ bị băm nát thành tro bụi bởi hàng trăm ngàn tấn bom đạn của kẻ thù. Chúng tôi sống và chiến đấu trong những căn hầm chữ A ẩm ướt, nơi mà cơm nắm luôn trộn lẫn với cát bụi, và hớp nước bình tông phải nhường nhau từng chút một khi cơn khát cháy họng hành hạ giữa cái nóng như lửa thiêu. Thế nhưng, giữa cái chết cận kề chỉ trong gang tấc, chưa bao giờ chúng tôi thấy mình đơn độc. Những cánh tay nắm chặt, những ánh mắt rực lửa và lời hứa "còn người còn trận địa" đã trở thành sức mạnh vô song, giúp những cơ thể gầy gò vì thiếu ngủ, vì đói khát vẫn có thể bật dậy đánh giáp lá cà mỗi khi quân thù tràn lên.

Điều khiến chúng tôi nhớ nhất, có lẽ không phải là sự khốc liệt của đạn bom, mà là nụ cười của đồng đội giữa những khoảng lặng hiếm hoi. Đó là khi cả tiểu đội cùng chung nhau một điếu thuốc lào, hay tranh thủ đọc cho nhau nghe một lá thư nhà đã nhòe nước mưa. Những chàng trai sinh viên Hà Nội ngày ấy vẫn mơ mộng, vẫn ngâm thơ và hát vang giữa đống đổ nát, dùng tiếng hát để át đi tiếng bom gào rú. Sự lạc quan ấy chính là bông hoa lửa rực rỡ nhất, nở rộ giữa bùn lầy và cái chết. Có người vừa cười nói đó, nhưng chỉ tích tắc sau đã ngã xuống ngay trên tay đồng đội, thanh thản như một giấc ngủ dài sau những ngày dài mỏi mệt. Chính sự hy sinh của họ đã biến mỗi tấc đất, mỗi viên gạch nơi đây trở thành linh thiêng và bất tử.

Giờ đây, khi đứng giữa hòa bình, nhìn những đoàn người đến viếng thăm với nén hương thơm trên tay, lòng chúng tôi trào dâng một niềm xúc động khó tả. Thành cổ hôm nay không còn mùi thuốc súng, chỉ còn hương hoa và tiếng chim hót, nhưng trong sâu thẳm lòng đất, chúng tôi biết những người anh em của mình vẫn đang dõi theo từng bước chân của thế hệ sau. 81 ngày đêm ấy đã lùi xa, nhưng lời kể của những người lính năm xưa sẽ mãi là lời nhắc nhở về một thời đại mà cái chết đã hóa thành bất tử. Chúng tôi hy vọng rằng, các bạn trẻ hôm nay khi bước trên thảm cỏ này, hãy bước thật nhẹ, hãy sống thật xứng đáng, bởi dưới chân các bạn là cả một thế hệ hoa lửa đã hóa thân vào đất đá để giữ lấy màu xanh bình yên cho Tổ quốc hôm nay.