Khúc tráng ca bất tử nơi Hang Tám Cô
Đại đội Thanh niên xung phong 217 là một trong những đơn vị làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên Đường 20 Quyết Thắng – tuyến vận tải chiến lược của đường Trường Sơn. Những chiến sĩ của đơn vị ngày đêm phá bom, san lấp hố bom, mở đường cho các đoàn xe chi viện vào chiến trường miền Nam. Ngày 14/11/1972, tám chiến sĩ của đơn vị đã anh dũng hy sinh tại Hang Tám Cô, để lại một bản anh hùng ca bất tử trong lịch sử dân tộc.
Năm 1971, tám thanh niên xung phong trẻ tuổi của Đại đội 217, quê ở huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, hành quân vào Trường Sơn và được bổ sung về Đội Thanh niên xung phong 25 để làm nhiệm vụ trên Đường 20 Quyết Thắng. Khi ấy, người lớn tuổi nhất mới hai mươi lăm tuổi, người nhỏ tuổi nhất chỉ vừa mười tám. Họ mang theo tuổi trẻ, niềm tin và lời hứa sẽ hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ con đường huyết mạch của Tổ quốc.
Đường 20 Quyết Thắng là nơi không quân Mỹ đánh phá dữ dội nhằm cắt đứt tuyến chi viện chiến lược. Sau mỗi trận bom, mặt đường bị cày nát, cầu cống sập đổ, cây rừng ngổn ngang. Nhưng khi tiếng máy bay vừa khuất, những người thanh niên xung phong lại cầm cuốc, xẻng lao ra mặt đường. Họ san đất, phá bom, lấp hố và mở đường cho đoàn xe tiếp tục hành quân. Ai cũng hiểu rằng nếu đường tắc, tiền tuyến sẽ thiếu lương thực, vũ khí và thuốc men.
Ngày 14 tháng 11 năm 1972, Đại đội 217 nhận lệnh khẩn cấp phải giải tỏa tuyến đường để hơn 150 xe quân sự vượt qua trong đêm. Công việc gần hoàn thành thì máy bay Mỹ bất ngờ quay lại ném bom. Các chiến sĩ nhanh chóng tìm nơi trú ẩn. Tám thanh niên xung phong chạy vào một hang đá lớn bên đường.
Sau đợt oanh tạc, đồng đội bàng hoàng khi phát hiện một tảng đá khổng lồ đã bị bom đánh sập, bịt kín cửa hang. Từ bên trong vẫn còn vang lên những tiếng gọi yếu ớt cầu cứu. Chỉ huy Đội 25 cùng Binh trạm 14 huy động mọi lực lượng, tìm mọi cách phá đá, dùng xe kéo, luồn ống đưa nước và lương thực qua khe đá với hy vọng cứu được đồng đội. Nhưng điều kiện chiến tranh quá khắc nghiệt và phương tiện cứu hộ quá thô sơ khiến mọi nỗ lực đều không thành công. Đến ngày thứ chín, những tiếng gọi trong hang dần lặng im. Tám người lính trẻ đã mãi mãi nằm lại giữa đại ngàn Trường Sơn.
Tám chiến sĩ ấy là: Nguyễn Văn Huệ, Nguyễn Văn Phương, Hoàng Văn Vụ, Nguyễn Mậu Kỷ, Trần Thị Tơ, Lê Thị Lương, Lê Thị Mai và Đỗ Thị Loan. Họ đã hiến dâng tuổi xuân cho con đường Trường Sơn huyền thoại, để những đoàn xe vẫn tiếp tục lăn bánh vào miền Nam.
Sau chiến tranh, Hang Tám Cô trở thành địa chỉ đỏ để các thế hệ sau tưởng nhớ sự hy sinh của những người thanh niên xung phong. Năm 2010, tập thể tám liệt sĩ được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận sự cống hiến to lớn đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc.
