Khúc tráng ca bên dòng ba lòng: Huyền thoại về người lái đò cảm tử

Khúc tráng ca bên dòng ba lòng: Huyền thoại về người lái đò cảm tử

Mùa hè năm 1965, lịch sử dân tộc Việt Nam bước vào một giai đoạn thử thách cam go chưa từng có. Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bùng nổ ác liệt trên khắp các mặt trận, đặc biệt là tại vĩ tuyến 17 – nơi dải đất miền Trung oằn mình gánh chịu hàng triệu tấn bom đạn. Giữa bối cảnh lịch sử đầy biến động ấy, có một thế hệ thanh niên đã đưa ra những quyết định làm thay đổi cả cuộc đời họ, sẵn sàng gác lại mọi ước mơ riêng tư, tình yêu đôi lứa và hoài bão cá nhân để lên đường theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc.Chàng trai mười tám tuổi Đỗ Quốc Phong ngày ấy vừa tốt nghiệp cấp 3 trường huyện Ứng Hòa (Hà Đông cũ, nay thuộc Hà Nội). Với học lực xuất sắc, cánh cửa trường Đại học Sư phạm đang mở rộng đón chờ anh trở thành một người thầy giáo đứng trên bục giảng trong tương lai. Thế nhưng, khi nhìn thấy bạn bè đồng trang lứa nô nức tòng quân, tiếng gọi từ tiền tuyến đã thôi thúc mạnh mẽ bên trong lồng ngực người thanh niên trẻ. Không một chút đắn đo, anh ký tên vào đơn tình nguyện, chính thức gia nhập Đội thanh niên xung phong K53 – một đơn vị đặc biệt có nhiệm vụ tiến thẳng vào tọa độ lửa Quảng Trị để mở đường, san lấp hố bom và bảo vệ mạch máu giao thông huyết mạch.Địa bàn đón nhận anh và đồng đội là thung lũng Ba Lòng. Đây là một vùng thung lũng hiểm trở, bao quanh bởi những vách đá dựng đứng của đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ nhưng cũng đầy rẫy hiểm nguy. Tại đây, dòng sông Ba Lòng hung dữ với những dòng thác cuộn chảy, lòng sông đầy đá ngầm nhấp nhô, trở thành con đường độc đạo duy nhất để quân ta vận chuyển khí tài, lương thực và đưa các cánh quân chủ lực áp sát chiến trường phía Nam. Tại bến sông định mệnh này, chàng thanh niên Hà thành vốn quen với việc cầm bút nghiên đã được giao một nhiệm vụ vô cùng cam go: chèo đò đưa đón cán bộ, chở thương binh từ tiền tuyến về hậu phương và vận chuyển vũ khí vượt sông dưới làn mưa bom bão đạn dày đặc của kẻ thù.Trên dòng Ba Lòng thắt ngặt, chiếc đò nan của người chiến sĩ trẻ Đỗ Quốc Phong nhỏ bé và mỏng manh như một chiếc lá tre giữa dòng nước dữ. Vậy mà, chính chiếc lá ấy đã kiên cường vượt qua hàng trăm trận oanh tạc điên cuồng của máy bay phản lực Mỹ.

Sông Ba Lòng không chỉ thử thách con người bởi dòng chảy xiết, nhiều đá ngầm và thác ghềnh chực chờ lật úp thuyền, mà nó còn bị bóp nghẹt bởi mạng lưới thám báo, biệt kích dày đặc của kẻ thù bố ráp ngày đêm nhằm cắt đứt tuyến đường tiếp viện của quân ta.Mỗi chuyến đò qua sông đối với anh Phong thực sự là một cuộc đấu trí, đấu lực và đánh cược mạng sống với tử thần. Để cắt đứt đường chi viện của ta, địch liên tục thả pháo sáng rực trời và ném bom tọa độ bất kể ngày đêm. Mặt sông Ba Lòng nhiều lúc sục sôi, dựng lên những cột nước khổng lồ đen ngòm vì thuốc súng, sóng xô dữ dội muốn nhấn chìm tất cả. Để bảo vệ an toàn và giữ bí mật tuyệt đối cho lực lượng bộ đội vượt sông, anh Phong cùng đồng đội không thể chèo thuyền một cách bình thường bằng mái chèo. Nhiều đêm ròng rã dưới cái lạnh thấu xương của vùng núi rừng miền Trung, anh phải ngâm mình hoàn toàn dưới nước, dùng đôi tay đã phồng rộp, rớm máu vì ma sát để bám vào mạn thuyền, lặng lẽ đẩy từng chiếc đò đi trong bóng tối mù mịt.Có những trận bom dội xuống ngay sát cạnh, áp lực nước khổng lồ hất văng anh ra xa, nhưng ngay sau khi định thần, anh lại bơi ngược dòng để tìm bằng được chiếc đò, bảo vệ từng hòm đạn dược và giữ an toàn cho thương binh. Với câu khẩu hiệu nằm lòng của toàn đơn vị "Tim có thể ngừng đập, nhưng đò không thể sinh ly", anh đã kiên cường bám trụ bến sông suốt những năm tháng khốc liệt nhất, đưa hàng ngàn lượt chiến sĩ qua sông an toàn mà không để xảy ra một tổn thất nào về người và của.Chiến tranh khép lại với chiến thắng vang dội của chiến dịch giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Người lái đò cảm tử năm xưa may mắn sống sót trở về giữa vòng tay chào đón của quê hương hậu phương. Tuy nhiên, cái giá của hòa bình chưa bao giờ là rẻ. Ông Đỗ Quốc Phong trở về mang theo những vết thương chằng chịt trên da thịt mỗi khi trái gió trở trời lại đau nhức, và cả những ký ức đau thương về những người đồng đội, những người anh em thân thiết đã vĩnh viễn nằm lại nơi đáy sông Ba Lòng sâu thẳm khi tuổi đời mới mười tám, đôi mươi.Giờ đây, khi mái đầu đã bạc trắng theo thời gian và cuộc chiến đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, ông vẫn không ngơi nghỉ cống hiến.

Ông thường xuyên tham gia vào các buổi gặp gỡ nhân chứng lịch sử, đến các trường học để tự tay lật mở từng trang ký ức oanh liệt cho thế hệ trẻ hôm nay. Ông kể về những người bạn mười tám tuổi đã ngã xuống, kể về dòng sông Ba Lòng đỏ rực máu và lửa, không phải để gieo rắc sự bi lụy, mà để thắp lên ngọn lửa tự hào về một thời kỳ oanh liệt của dân tộc.Chân dung ông Đỗ Quốc Phong chính là hình ảnh đại diện tiêu biểu cho cả một thế hệ thanh niên Việt Nam thời kỳ chống Mỹ: một thế hệ sẵn sàng đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hết, hiến dâng tuổi thanh xuân đẹp nhất của đời người để viết nên trang sử vàng độc lập cho dân tộc. Câu chuyện về người lái đò cảm tử trên sông Ba Lòng sẽ mãi là khúc tráng ca bất tử, là ngọn đuốc sáng sưởi ấm và dẫn đường cho lòng yêu nước, ý chí tự lực tự cường của các thế hệ trẻ hôm nay và mai sau trên con đường xây dựng đất nước giàu mạnh.