KHÚC TRÁNG CA ĐÔNG KHÊ VÀ TẤM GƯƠNG ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRẦN CỪ

Trong tiến trình lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc Việt Nam, Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 giữ một vị trí chiến lược bản lề, mở ra bước ngoặt chuyển từ thế phòng ngự sang thế tiến công của quân và dân ta. Làm nên thắng lợi vẻ vang ấy là sự đóng góp bằng xương máu của hàng vạn chiến sĩ cách mạng, trong đó có những biểu tượng bất tử về tinh thần hy sinh vì Tổ quốc. Tiêu biểu cho ý chí "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" chính là liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Cừ – người đại đội trưởng kiên cường đã lấy thân mình bịt hỏa điểm địch trong trận đánh mở màn tại cứ điểm Đông Khê. Câu chuyện về cuộc đời và sự hy sinh của ông không chỉ là một trang sử vàng về lòng yêu nước mà còn là bài học sâu sắc cho các thế hệ mai sau về tinh thần trách nhiệm và lòng quả cảm.

Anh hùng Trần Cừ sinh năm 1920 tại làng Khoái Thọ, xã Đức Bắc, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, người thanh niên giàu lòng yêu nước sớm được giác ngộ lý tưởng cách mạng. Ngay khi Cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bùng nổ và giành thắng lợi, vào ngày 19 tháng 8 năm 1945, Trần Cừ chính thức nhập ngũ vào Quân đội Nhân dân Việt Nam. Từ một người chiến sĩ bộ binh ban đầu, ông được tôi luyện qua thực tiễn chiến đấu khốc liệt trên chiến trường Việt Bắc. Với bản lĩnh kiên cường, tư duy chiến thuật nhạy bén và tinh thần gương mẫu, ông đã nhanh chóng trưởng thành qua nhiều cấp bậc từ chiến sĩ, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng rồi lên đến Đại đội trưởng Đại đội 336, Tiểu đoàn 174, Trung đoàn 209, Đại đại đoàn 312.

Từ năm 1945 đến trước Chiến dịch Biên giới 1950, Trần Cừ đã trực tiếp tham gia chỉ huy và chiến đấu hàng chục trận lớn nhỏ. Ở bất kỳ vị trí nào, ông cũng thể hiện tinh thần dũng cảm vô song và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Vào tháng 9 năm 1945, khi lực lượng Quốc dân đảng phản động cấu kết với quân Nhật chống phá chính quyền tại thị xã Vĩnh Yên, Trần Cừ đã dẫn đầu một tiểu đội xông lên đánh giáp lá cà, tự tay tiêu diệt một tên địch và thu vũ khí. Đến đầu năm 1946, trong trận đánh chặn bọn phản động tràn lên cầu Đông Đạo, ông trực tiếp sử dụng súng trung liên quét hỏa lực mạnh mẽ, một mình cùng đồng đội diệt gọn hai tiểu đội địch để bảo vệ vững chắc trận địa cho đến sáng. Bước sang đầu năm 1948, tại mặt trận Sơn Đông thuộc tỉnh Vĩnh Phúc, trung đội do Trần Cừ chỉ huy đã đập tan nhiều đợt càn quét của quân Pháp dù chúng có máy bay khu trục và ca nô yểm trợ, bảo vệ an toàn cho nhân dân và cơ sở cách mạng. Trước đó, vào năm 1947, ông cùng đơn vị cũng đã lập nhiều chiến công hiển hách trên mặt trận Sông Lô trong Chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông. Trong đời sống hằng ngày, người đại đội trưởng trẻ tuổi luôn chiếm trọn niềm tin yêu, kính trọng của đơn vị nhờ lối sống khiêm tốn, giản dị và sự quan tâm, chăm sóc sâu sát dành cho những chiến sĩ mới nhập ngũ.

Tháng 9 năm 1950, Bộ chỉ huy chiến dịch quyết định chọn cụm cứ điểm Đông Khê tại Cao Bằng làm mục tiêu đánh mở màn cho Chiến dịch Biên giới. Đây là một vị trí chiến lược phòng ngự kiên cố của thực dân Pháp với hệ thống đồn bốt, hầm ngầm và hỏa lực dày đặc. Rạng sáng ngày 17 tháng 9 năm 1950, trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt khi Đại đội 336 do Trần Cừ chỉ huy nhận nhiệm vụ đánh chiếm hầm ngầm trung tâm cố thủ của địch. Khi quân ta tiến công áp sát, từ một lô cốt ngầm của địch, khẩu đại liên bất ngờ khạc đạn dữ dội, chặn đứng hướng tiến của bộ đội và gây nhiều thương vong. Bản thân Đại đội trưởng Trần Cừ cũng bị đạn bắn trúng chân, máu chảy nhiều nhưng ông vẫn kiên quyết không rời trận địa. Nhận định nếu không dập tắt hỏa điểm này trước khi trời sáng thì toàn đơn vị sẽ rơi vào thế bất lợi, trong khoảnh khắc sinh tử, Trần Cừ nén đau đớn và hô vang khẩu hiệu quyết chiến. Ông nhoài người lên, ném quả thủ pháo cuối cùng vào lỗ châu mai, nhưng nhận thấy hỏa lực địch vẫn chưa hoàn toàn bị dập tắt, với một ý chí phi thường, Trần Cừ đã dùng hết sức lực còn lại lao thẳng thân mình bịt kín hỏa điểm của địch.

Khối bộc phá sống từ lồng ngực của người đại đội trưởng đã chặn đứng luồng đạn tàn khốc, và hành động quả cảm anh hùng ấy đã trở thành mệnh lệnh không lời, tiếp thêm ngọn lửa căm thù cho toàn bộ chiến sĩ. Đại đội 336 đồng loạt xông lên như triều dâng thác đổ, đánh sập hoàn toàn hầm ngầm, tiêu diệt toàn bộ quân địch cố thủ để giúp trận đánh Đông Khê giành thắng lợi hoàn toàn, mở toang cánh cửa cho sự toàn thắng của Chiến dịch Biên giới 1950. Sự hy sinh của Đại đội trưởng Trần Cừ là một biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh. Hành động dùng thân mình bịt hỏa điểm địch của ông diễn ra trước cả anh hùng Phan Đình Giót trong chiến dịch Điện Biên Phủ, khẳng định tinh thần dám xả thân vì độc lập dân tộc luôn rực cháy trong huyết quản của các chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam. Để ghi nhận công lao to lớn và sự hy sinh anh dũng của ông, năm 1955, Nhà nước Việt Nam đã truy tặng Trần Cừ danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác như Huân chương Quân công và Huân chương Chiến công. Tên của ông ngày nay đã được tôn vinh trang trọng tại các trang sử liệu chính thống như Báo Quân đội nhân dân và cổng thông tin Tri ân liệt sĩ. Câu chuyện về anh hùng Trần Cừ mãi mãi là một bài ca bất tử, nhắc nhở thế hệ sinh viên hôm nay về giá trị của hòa bình, độc lập và trách nhiệm đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.