Khúc tráng ca kéo pháo và trái tim vì Tổ quốc

Trong khúc thiên hùng ca Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", chiến công không chỉ được đo bằng những đợt xung phong tiêu diệt cứ điểm hay những lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm De Castries. Chiến công ấy còn được đúc kết từ mồ hôi, xương máu và những sự xả thân lặng thầm nhưng vĩ đại trên những con đường kéo pháo xuyên qua ngàn mây Tây Bắc. Giữa những tấm gương anh dũng ấy, hình ảnh Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo đã trở thành một biểu tượng bất tử về lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm vô bờ bến đối với vũ khí của Tổ quốc.

Sinh ra từ vùng đất Thanh Hóa giàu truyền thống, Tô Vĩnh Diện bước vào kháng chiến với tinh thần mộc mạc, kiên cường của người nông dân áo vải. Khi Trung đoàn Pháo cao xạ 367 được thành lập để chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược Điện Biên Phủ, ông đã cùng đồng đội gánh vác một nhiệm vụ tưởng chừng như không thể: dùng sức người để đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua hàng trăm ki-lô-mét đường đèo dốc hiểm trở.

Nhiệm vụ kéo pháo vào đã gian khổ, nhưng lệnh kéo pháo ra để chuyển sang phương án "đánh chắc, tiến chắc" còn là một thử thách gấp bội về thể xác lẫn tinh thần. Dưới làn mưa rừng lạnh giá, trên những đoạn dốc dựng đứng bên vực sâu hun hút, mỗi bước chân của người chiến sĩ pháo binh là một cuộc giằng co sinh tử với trọng lực và thời tiết.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, tại dốc Suối Tấc nguy hiểm, sự cố ngàn cân treo sợi tóc đã xảy ra. Dây tời bị đứt, khẩu pháo cao xạ nặng hơn hai tấn mất khống chế, bắt đầu lao dốc ngày càng nhanh hướng xuống vực sâu. Nếu khẩu pháo rơi xuống, không chỉ tính mạng của hàng chục đồng đội phía dưới bị đe dọa, mà khí tài quý giá của quân đội – vốn được đổi bằng bao mồ hôi, máu xương mới vận chuyển được đến chiến trường – cũng sẽ hoàn toàn tan tành.

Trong khoảnh khắc ngắn ngủi giữa sự sống và cái chết, không một giây tính toán cho bản thân, Tô Vĩnh Diện đã lao mình về phía trước. Ông lấy chính thân thể của mình lao vào bánh pháo đang lao dốc. Sự xả thân phi thường ấy đã tạo nên một lực cản quyết định, khiến khẩu pháo bị khựng lại và chèn chặt vào vách đá ngay bên mép vực thẳm.

Khẩu pháo được bảo vệ nguyên vẹn, nhưng người chiến sĩ Tô Vĩnh Diện đã bị thương vô cùng nặng. Giây phút được đồng đội nghẹn ngào ôm vào lòng, câu nói cuối cùng trút ra từ hơi thở thều thào của ông không phải là sự đau đớn cho bản thân, mà là lời hỏi thăm chân thành: "Pháo có sao không?".

Tô Vĩnh Diện hy sinh khi tuổi đời vừa tròn 30, nhưng trái tim dũng cảm của ông đã hòa vào nhịp đập của pháo binh Việt Nam, tiếp thêm sức mạnh cho hàng vạn chiến sĩ nhẫn nại kéo pháo vào trận địa và trút cơn mưa lửa xuống tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, làm nên chiến thắng lịch sử. Tên tuổi của ông mãi mãi là niềm tự hào chói lọi trong lịch sử Quân đội Nhân dân Việt Nam.