Khúc tráng ca lấy thân mình chèn pháo

Thế nhưng, sau khi phương châm chiến lược thay đổi từ "Đánh nhanh thắng nhanh" sang "Đánh chắc tiến chắc", đơn vị của Tô Vĩnh Diện lại nhận lệnh cấp bách: Kéo pháo ngược trở ra để bảo toàn lực lượng và chuẩn bị kỹ lưỡng hơn. Kéo pháo vào đã khó, kéo pháo ra đường dốc vừa trơn vừa dốc đứng lại càng nguy hiểm gấp bội.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, trên đường kéo pháo qua dốc chuối (một con dốc có độ nghiêng cực lớn và vô cùng hiểm trở), tai họa bất ngờ ập xuống. Một loạt đạn pháo của địch từ xa bắn vu vơ dội trúng vị trí tời, khiến dây tời kéo pháo bị đứt phựt. Khẩu pháo cao xạ nặng hơn 2 tấn mất đà, lao băng băng xuống dốc dọc theo vực sâu, kéo theo cả các chiến sĩ đang ghì giữ dây.

Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, đồng chí Nguyễn Văn Chi (người lái càng pháo) bị càng pháo hất văng ra ngoài, khẩu pháo có nguy cơ lao thẳng xuống vực sâu thăm thẳm. Không một chút chần chừ, ý nghĩ bảo vệ pháo cao xạ vụt sáng át cả nỗi sợ hãi cái chết, Tô Vĩnh Diện buông dây tời, lao thẳng người vào trước bánh pháo, lấy chính cơ thể của mình làm một chiếc chèn sống để chặn đà lao của khối sắt thép nặng hàng tấn.

Một tiếng "khực" nặng nề vang lên, khẩu pháo bị khựng lại, ép chặt thân hình anh vào vách đá đường dốc. Đồng đội kịp thời lao đến, dùng gỗ chèn chặt bánh pháo và cứu khẩu pháo thoát khỏi bờ vực thẳm. Khi anh em nghẹn ngào bế anh ra, Tô Vĩnh Diện đã bị thương rất nặng, xương ngực bị dập nát. Tiếng thì thầm cuối cùng của anh trước khi trút hơi thở cuối cùng khiến ai nấy đều bật khóc nức nở:

"Pháo có làm sao không các đồng chí?"

Người anh hùng ấy đã anh dũng hy sinh ở tuổi 30, khi ước mơ nhìn thấy bầu trời Điện Biên Phủ sạch bóng quân thù vẫn còn dang dở. Hành động lấy thân mình chèn pháo của Tô Vĩnh Diện đã trở thành một biểu tượng bất tử về tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nước, viết nên trang sử vàng chói lọi cho quân đội ta. Năm 1955, anh vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.