Khúc Tráng Ca Mẹ Đào Thị Bía – Cuộc Đời Bền Bỉ Và Hy Sinh Nơi Đất Lửa
Mẹ Đào Thị Bía sinh năm 1912 tại xã Lục Kỳ, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo khó. Mẹ kết hôn với ông Nguyễn Ngọc Ba (tên thường gọi là Ba Quýt) cùng làng. Cuộc sống làm ruộng thuê mướn quanh năm một nắng hai sương vẫn không đủ ăn, lại thêm cảnh cường hào ác bá đè nặng ở nông thôn. Giữa chốn tăm tối ấy, năm 1936, vợ chồng mẹ quyết định ký giao kèo làm phu cao su tại đồn điền Quản Lợi.
Kiếp sống phu cao su chẳng khác nào "địa ngục trần gian". Không chịu đựng nổi sự bất công và tàn nhẫn của bọn chủ đồn điền, vợ chồng mẹ đã tham gia phong trào công nhân Quản Lợi, đứng lên đấu tranh phản đối hành động đánh đập công nhân và đòi cải thiện đời sống, điều kiện lao động. Năm 1943, chồng mẹ bị địch bắt giam tại trại giam Phú Lợi. Khi được thả ra, ông tiếp tục thoát ly hoạt động chống Pháp tại Cao Lãnh.
Đến năm 1946, khi thực dân Pháp quay lại mở rộng chiến tranh xâm lược và chiếm đóng các đồn điền, gia đình mẹ bồng bế nhau về Cao Lãnh sinh sống. Kháng chiến chống Pháp thắng lợi, năm 1954, gia đình mẹ chuyển về làm công nhân tại đồn điền cao su Ông Quế (Cam Tiêm) trong 3 năm rồi lại chuyển về đồn điền cao su Cẩm Mỹ. Tại đây, chồng mẹ vừa làm công nhân vừa tích cực tham gia hoạt động trong tổ chức nghiệp đoàn Cẩm Mỹ.
Tiếp bước cha mẹ, các người con trong gia đình lần lượt hăng hái dấn thân vào con đường cách mạng:
Năm 1964, anh Nguyễn Ngọc Hạnh cùng hai người em là Nguyễn Ngọc Phúc và Nguyễn Ngọc Tự theo cha thoát ly hoạt động cách mạng.
Trong đó, anh Hạnh và anh Tự gia nhập lực lượng du kích xã Cẩm Mỹ, còn anh Phúc công tác tại Ban cơ yếu của tỉnh Bà Rịa - Long Khánh.
Thế nhưng, chiến tranh khốc liệt đã giáng xuống gia đình mẹ nỗi đau xé lòng:
Cuối năm 1964, vào ngày 24/10, gia đình nhận được tin dữ giặc đã sát hại anh Hạnh và mang thi hài về xã Cẩm Mỹ. Đêm hôm đó, người mẹ nghèo thức trắng, đứng lặng bên bàn thờ với dòng nước mắt tuôn trào không nguôi.
Đến năm 1966, Mỹ và chư hầu ồ ạt đổ quân vào Long Khánh, xây dựng căn cứ quân sự, càn quét vùng căn cứ cách mạng, biến Cẩm Mỹ thành trọng điểm bình định của địch.
Cuộc đời của Mẹ Đào Thị Bía là một minh chứng sáng ngời về ý chí kiên cường, sự bền bỉ đấu tranh qua hai cuộc kháng chiến và những hy sinh vô bờ bến vì độc lập tự do của Tổ quốc.
