Khúc Tráng Ca Mẹ Điểu Thị Thẹo – Biểu Tượng Kiên Trung Của Đồng Bào Chơro Giữa Đại Ngàn Túc Trưng
Mẹ Điểu Thị Thẹo là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng duy nhất thuộc đồng bào dân tộc Chơro tại huyện Định Quán được Nhà nước phong tặng trong đợt đầu tiên theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.
Vùng đất bazan màu mỡ Túc Trưng là nơi cư trú lâu đời của đồng bào dân tộc mẹ Thẹo. Dòng họ Điểu đã làm rạng danh Túc Trưng trong suốt cuộc trường chinh chống kẻ thù xâm lược. Những người con ưu tú, liệt sĩ của dân tộc Chơro như Điểu Cải, Điểu Một, Điểu Được, Điểu Chuột... đã mãi mãi sống trong lòng nhân dân và trang sử vẻ vang của Tổ quốc.
Đời mẹ trong những năm tháng trước ngày đất nước thống nhất vô cùng cơ cực. Thời con gái, mẹ làm nương rẫy, hái lượm và đi ở thuê, chìm đắm trong vòng lẩn quẩn của đói ăn, thiếu mặc. Lớn lên, theo tập tục, mẹ "bắt chồng" và ông Điểu Dục trở thành người bạn đời, sinh hạ được người con trai là Điểu Được.
Điểu Được lớn lên vừa đi học vừa đi chăn bò thuê. Thương con, mẹ vất vả làm lụng, động viên con ráng học để có cái chữ, thoát khỏi kiếp ở đợ, cuốc mướn. Trong những lần chăn bò ở rừng, anh may mắn gặp được cán bộ cách mạng, giác ngộ và tham gia vào lực lượng vũ trang địa phương. Cùng với bao người anh em trong cộng đồng, Điểu Được đã chiến đấu kiên cường, tham gia tổ chức nhiều trận đánh vào đồn bốt, ấp chiến lược, tiêu diệt hàng trăm tên địch.
Thế nhưng, trong một cuộc chiến đấu chống càn vào tháng 3/1970, khi đang giữ chức vụ Xã đội phó, Điểu Được đã anh dũng hy sinh, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho tổ chức, đồng bào và đồng chí. Ngày nhận tin con hy sinh, mẹ đi vào rừng ròng rã ba ngày để tìm thi hài con nhưng vô vọng, bởi bom đạn kẻ thù đã vùi lấp hình hài con vào từng thớ đất quê hương.
Những ngày cuối đời, mẹ sống trong vòng tay yêu thương, chăm sóc của xóm làng, của chị Nguyễn Thị Xuân – Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Túc Trưng – cùng các "con trai" ở xã đội. Mẹ qua đời trong vòng tay ấm áp của "các con" vào năm 1999, khép lại một cuộc đời kiên trung, bất khuất, mãi là niềm tự hào sáng ngời của đồng bào dân tộc Chơro và thế hệ mai sau.
