Khúc Tráng Ca Mẹ Huỳnh Thị Cận – Trí Tuệ Minh Mẫn Và Nỗi Đau Khôn Cùng Nơi Đất Lửa Phú Hội
Năm 1995, Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Huỳnh Thị Cận ở ấp Đất Mới 1, xã Phú Hội, Nhơn Trạch đã bước sang tuổi 91. Ở độ tuổi mà người già thường hay nhớ lúc quên, trí tuệ của mẹ Cận vẫn vô cùng minh mẫn. Mẹ vẫn thường hay kể về những năm tháng chiến tranh khốc liệt, về cuộc đời mình và những người con đã dấn thân theo cách mạng rồi vĩnh viễn nằm lại chiến trường.
Mẹ Cận có đến mười lần sinh nở, nhưng do ốm đau bệnh hoạn, chỉ còn lại năm người được mẹ nuôi dưỡng đến ngày khôn lớn. Rồi ba người con lần lượt đi theo tiếng gọi của non sông và anh dũng hy sinh ngay trên chính mảnh đất quê nhà.
Người con trai thứ tám của mẹ là ông Lê Văn Xây, sống bằng nghề làm ruộng rẫy, từng bồi hồi kể lại những năm tháng gian khó dưới thời chống Pháp: má phải gánh từng gánh trầu, gánh cau đi chợ Phước An, Phước Thọ để bán, rồi tan buổi chợ lại mua gạo gánh về. Gặp lính Tây lục soát, nếu thấy tiền Sài Gòn chúng xé nát, còn tiền Cụ Hồ thì chúng tịch thu rồi tra khảo, hành hạ má đủ điều. Ấy vậy mà má vẫn một lòng chịu đựng, lây lất nuôi các con nên người và tận tình giúp đỡ lực lượng Việt Minh.
Bước sang thời kỳ chống Mỹ, xã Phú Hội trở thành vùng tranh chấp ác liệt khi Mỹ và tay sai tập trung đánh phá nhằm triệt tiêu các căn cứ của ta. Phong trào tòng quân giết giặc dâng lên rầm rộ, các con của mẹ cũng tiếp bước anh em lên đường chiến đấu và hy sinh:
Lê Văn Bên, người con thứ chín, là du kích xã, vào ngày 3/10/1965 đi dán cờ đã bị lính phục kích trúng thương. Sau đó, khi chúng phát hiện ra đã đem ra bắn chết.
Lê Văn Ron, người con thứ mười, là bộ đội chủ lực, đã tham gia đánh trận Bến Trăng, tiêu diệt cả gần đại đội lính và anh dũng hy sinh trong trận này vào ngày 17/10/1966.
Lê Thị Mười, người con út, là du kích xã, trong một lần dừng quân ở Xóm Hố đã bị tay chiêu hồi khai báo và giặc phục kích. Cô út chiến đấu dũng cảm và anh dũng hy sinh ngày 7/9/1969.
Sau ngày giải phóng, mộ của anh Lê Văn Bên đã được bốc đưa về nghĩa trang liệt sĩ huyện. Thế nhưng, hai người con còn lại tìm mãi đến giờ vẫn không thấy, xem như thất lạc.
Như bao bà mẹ Việt Nam anh hùng khác, mẹ Cận mang nặng nỗi đau mất con. Mấy chục năm sau nhắc lại, mẹ vẫn không giấu được sự giận dữ và căm thù đối với bọn địch tàn ác. Với những cống hiến to lớn cho Tổ quốc, mẹ và gia đình đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Ba năm 1985. Ngày 17/12/1994, mẹ vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trong đợt đầu tiên theo Quyết định số 394/KTCTN.
Mẹ đã trút hơi thở cuối cùng vào ngày 10/10/1998, hưởng thọ 93 tuổi. Cuộc đời kiên trung và sự hy sinh cao cả của Mẹ Huỳnh Thị Cận mãi mãi là tượng đài bất tử trong lòng thế hệ mai sau.
