Khúc tráng ca Sầm Sơn năm 1950

Mang nợ nước thù nhà sâu sắc, Nguyễn Thị Lợi dừng chân tại Thanh Hóa. Bà tham gia phục vụ tại Ty Công an Thanh Hóa và lọt vào mắt xanh của Tổ điệp báo A13 (thuộc Nha Công an Trung ương). Bà được tuyển chọn nhờ sở hữu nhan sắc đằm thắm, sự thông minh và lòng quả cảm hiếm có.

Đầu năm 1950, phát hiện Pháp âm mưu điều chiến hạm lớn nhất Thái Bình Dương lúc bấy giờ là chiếc Thông báo hạm Amyot d'Inville (neo đậu ngoài khơi Sầm Sơn) để tấn công vùng tự do Khu 4, lực lượng tình báo ta quyết định lập kế hoạch đánh đắm tàu. Để đưa được thuốc nổ lên tàu, tổ chức cần một người phụ nữ đóng vai phu nhân quan chức cao cấp. Hiểu rõ đây là điệp vụ không có ngày về, bà viết thư tay gửi tổ chức: “Tôi Nguyễn Thị Lợi... xin tình nguyện hy sinh cho Tổ quốc, rửa nhục cho thù nhà…”. Đêm 26 rạng sáng 27/9/1950, bà cải trang thành phu nhân sang trọng, bước lên tàu địch cùng một chiếc va li chứa 30kg chất nổ. Các đồng chí điệp báo đi cùng sau khi dàn xếp ổn thỏa cho "phu nhân" vào phòng nghỉ đã rút lui an toàn về đất liền. Kíp nổ thời bấy giờ là kíp hẹn giờ bằng hóa chất rất thô sơ, dễ gặp trục trặc. Để đảm bảo kế hoạch chắc chắn thành công, bà quyết định không rút lui mà ở lại phòng, lấy chính sinh mạng mình để canh giữ chiếc vali.

Rạng sáng ngày 27/9/1950, một cột lửa khổng lồ xé toạc màn đêm trên vùng biển Sầm Sơn. Chiến hạm Amyot d'Inville bị nổ tung và chìm nghỉm xuống đáy biển, kéo theo hơn 200 sĩ quan, binh lính Pháp cùng hàng trăm tấn vũ khí tiếp viện. Tiếng nổ trên biển Sầm Sơn đã làm phá sản hoàn toàn kế hoạch thọc sâu vào vùng tự do Khu 4 của thực dân Pháp. Thực dân Pháp hoàn toàn bàng hoàng và khiếp sợ trước sự tinh nhuệ, gan dạ của lực lượng An ninh Việt Nam ngay trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến.

Nữ điệp báo viên Nguyễn Thị Lợi dũng cảm hy sinh ở tuổi 39, hóa thân thành làn sóng biển bảo vệ bình yên cho quê hương. Bà trở thành nữ liệt sĩ điệp báo đầu tiên được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.