Khúc Tráng Ca Trên Sóng Nước Năm Căn
Khúc Tráng Ca Trên Sóng Nước Năm Căn
Vùng đất ấy, nơi những con sóng Hàm Luông, Gành Hào mải miết vỗ về dải đất hình đuôi tôm cuối cùng của bản đồ hình chữ S, chưa bao giờ biết đến khái niệm khuất phục. Khi thực dân Pháp rồi đến đế quốc Mỹ đặt chân lên dải đất sình lầy này, chúng tưởng rằng sức mạnh của sắt thép có thể đè bẹp những tâm hồn chân chất của người nông dân miền Tây. Nhưng chúng đã lầm. Ở Cà Mau, mỗi gốc đước là một pháo đài, mỗi dòng kinh là một trận đồ bát quái, và mỗi người dân là một chiến sĩ cảm tử, bám chặt lấy từng tấc đất, thước sình để giữ vững "gót chân" của Tổ quốc.
Cuộc chiến đấu ở Cà Mau không giống bất kỳ nơi nào trên thế giới. Đó là cuộc chiến của những con người sống giữa bốn bề là nước, là sình lầy và muỗi mòng, nhưng trong lồng ngực là ngọn lửa yêu nước rực cháy hơn cả nắng miền Tây. Những ngày đầu kháng chiến chống Mỹ, khi kẻ thù thực thi luật 10/59, lê máy chém khắp miền Nam, Cà Mau trở thành tâm điểm của những cuộc càn quét đẫm máu. Chúng muốn biến vùng đất này thành "vùng trắng", đẩy dân vào ấp chiến lược, tách cá khỏi nước để dễ bề tiêu diệt. Thế nhưng, tiếng súng từ cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai năm xưa vẫn còn vang vọng, nhắc nhở người Cà Mau rằng: "Đất này là của ta, biển này là của ta, không ai có quyền tước đoạt."
Giữa những cánh rừng đước bạt ngàn của Năm Căn, Đầm Dơi, Ngọc Hiển, những đội du kích địa phương đã ra đời. Họ là những chàng trai, cô gái vừa buông tay chèo, tay lưới là cầm ngay súng ngựa trời, gậy tầm vông. Với họ, "bám đất" không chỉ là một khẩu hiệu, đó là một lẽ sống. Mất đất là mất tất cả. Để giữ được đất, họ phải học cách sống chung với sình lầy, biến những ưu thế của thiên nhiên thành vũ khí lợi hại. Kẻ thù có máy bay, tàu chiến, có pháo bầy hiện đại, nhưng chúng lại khiếp sợ những con rạch chằng chịt, nơi mà một bóng người thấp thoáng sau rễ đước cũng có thể là một họng súng đang chờ đợi.
Cái tài của du kích Cà Mau nằm ở sự sáng tạo đến mức xuất thần. Khi không có vũ khí hiện đại, họ chế tạo ra mìn gạt, mìn tự tạo từ những quả bom câm của địch. Họ tận dụng từng gốc đước, gốc tràm để làm công sự. Có những chiến sĩ du kích có thể ngâm mình dưới nước hàng giờ đồng hồ, chỉ thở qua một ống tre nhỏ, chờ đợi đoàn tàu bọc thép của địch đi qua để rồi bất ngờ trồi lên, giáng những đòn chí mạng. Hình ảnh những "chiến sĩ mình trần chân đất" đối đầu với những "hạm đội nhỏ trên sông" của Mỹ đã trở thành một biểu tượng bất diệt của lòng dũng cảm.
Đêm ở rừng đước không bao giờ yên tĩnh. Tiếng muỗi vo ve hòa cùng tiếng sóng vỗ rì rào, và đôi khi là tiếng nổ đanh gọn của súng trường bắn tỉa. Trong cái tĩnh lặng đáng sợ ấy, những cuộc họp chi bộ vẫn diễn ra dưới ánh đuốc lờ mờ bên trong những chiếc ghe ngo hay trong hang hốc giữa rừng sâu. Những người lãnh đạo phong trào lúc bấy giờ đã xác định rõ: Muốn giữ được Mũi Cà Mau, phải dựa vào dân. "Dân là gốc, rừng là nhà". Tình quân dân ở đây thắm thiết như cá với nước. Người dân Cà Mau dù nghèo khổ, dù nhà cửa bị đốt phá, người thân bị tù đày, nhưng vẫn một lòng nuôi giấu cán bộ. Họ sẵn sàng nhường bát cơm trắng cuối cùng cho chiến sĩ, còn mình thì ăn củ chuối, rau rừng.
Nhắc đến du kích Cà Mau, không thể không nhắc đến những trận đánh đi vào huyền thoại trên dòng sông Cửa Lớn hay những lần tập kích vào chi khu Đầm Dơi, Cái Nước. Đó là những trận đánh mà quân ta lấy ít địch nhiều, lấy thô sơ thắng hiện đại. Kẻ thù hoang mang tột độ trước lối đánh "xuất quỷ nhập thần". Chúng đổ quân xuống bằng trực thăng, chúng liền bị vây hãm trong những trận địa chông tre, bẫy đá. Chúng di chuyển bằng tàu xuồng trên sông, liền bị những quả mìn định hướng của du kích thổi bay. Mỗi tấc đất Cà Mau đều thấm đẫm máu của những anh hùng vô danh, những người đã ngã xuống khi tuổi đời còn xanh thắm, chỉ với một mong muốn duy nhất là thấy quê hương sạch bóng quân thù.
Nhưng cuộc chiến không chỉ có súng đạn. Đó còn là cuộc chiến cân não để giữ vững niềm tin. Địch dùng tâm lý chiến, dùng tiền bạc và sự xa hoa để chiêu dụ, nhưng người dân Đất Mũi vẫn kiên trung. Họ hiểu rằng, sự tự do mà họ đang có, dù gian khổ, vẫn quý giá hơn ngàn lần sự no ấm trong xiềng xích. Những bà mẹ Cà Mau tóc bạc phơ, đêm đêm vẫn ngồi bên ngọn đèn dầu, vá áo cho chiến sĩ, hay làm liên lạc vượt qua các đồn bốt địch. Những đứa trẻ mới mười hai, mười ba tuổi đã biết làm giao liên, biết đánh lừa lính ngụy để dẫn đường cho du kích.
Càng về những năm cuối của cuộc chiến, sự khốc liệt càng gia tăng. Mỹ thực hiện chiến dịch "Nhổ cỏ ven bờ", dùng chất độc hóa học rải xuống những cánh rừng đước xanh tươi, biến chúng thành những bãi đất chết trơ trụi. Chúng muốn triệt hạ nguồn sống, triệt hạ nơi ẩn náu của cách mạng. Nhìn những rừng đước chết đứng, lòng người Cà Mau như xát muối. Nhưng kỳ lạ thay, từ những thân cây khô khốc ấy, những mầm xanh mới lại đâm chồi. Và con người cũng vậy, càng gian khó, họ càng kiên cường. Những "làng rừng" được thành lập, nơi cuộc sống vẫn tiếp diễn dưới tán lá, nơi trường học, trạm xá vẫn hoạt động giữa làn mưa bom bão đạn.
Tinh thần "bám đất" của du kích Cà Mau đã trở thành một bài học lịch sử vô giá. Đó là minh chứng cho sức mạnh của lòng yêu nước khi được kết hợp với sự mưu trí và địa lợi. Mũi Cà Mau không bao giờ lùi bước vào biển cả, cũng như ý chí của người dân nơi đây không bao giờ bị khuất phục trước bất kỳ thế lực ngoại bang nào. Họ đã giữ vững mảnh đất này, để hôm nay, mỗi du khách khi đặt chân đến cột mốc tọa độ quốc gia, đều cảm nhận được hơi ấm của những linh hồn anh hùng đang hòa quyện trong gió biển.
Khi mùa xuân năm 1975 đại thắng, Cà Mau vỡ òa trong niềm vui độc lập. Những chiến sĩ du kích năm xưa, giờ đây lại trở về với tay lưới, tay chèo, cùng nhau xây dựng lại quê hương từ đống đổ nát. Nhưng những câu chuyện về những ngày bám trụ trong rừng đước, về những trận đánh trên sông nước, về tình đồng đội vào sinh ra tử, vẫn luôn được kể lại cho con cháu đời sau.
Máu của những người con Cà Mau đã thấm xuống đất mẹ, để màu xanh của đước, của tràm mãi mãi trường tồn. Câu chuyện về du kích Cà Mau không chỉ là lịch sử, nó là một bản trường ca về phẩm giá con người, về tình yêu quê hương thiết tha và một ý chí sắt đá: Dù chỉ còn một người, dù chỉ còn một tấc đất, người Cà Mau vẫn sẽ chiến đấu đến cùng để bảo vệ vẹn nguyên hình hài Tổ quốc.
Giữa không gian mênh mông của biển trời cực Nam, tiếng sóng vẫn vỗ rì rào như đang kể lại cho chúng ta nghe về một thời hoa lửa. Ở đó, có những con người bình dị đã làm nên những điều phi thường, có một vùng đất đã trở thành huyền thoại, và có một tinh thần "bám đất giữ mũi" sẽ còn mãi với thời gian, như những rễ đước cắm sâu vào lòng đất mẹ, không một cơn bão nào có thể quật ngã.
