Trong lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc, Ninh Bình luôn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi sản sinh nhiều lớp người kiên trung, bất khuất, sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày đất nước thống nhất, nhưng ký ức về những năm tháng quân và dân Ninh Bình kiên cường vượt qua mưa bom bão đạn vẫn còn nguyên giá trị, soi sáng hành trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Những con người làm nên lịch sử Ngay từ những ngày đầu đế quốc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, Ninh Bình trở thành một trọng điểm bị đánh phá ác liệt. Song cũng chính trong hoàn cảnh cam go ấy, truyền thống yêu nước của nhân dân nơi đây được hun đúc mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, ý chí “Mỗi người làm việc bằng hai” lan tỏa rộng khắp, trở thành động lực để toàn tỉnh biến thử thách thành hành động, biến mất mát thành sức mạnh chiến đấu và cống hiến.Trong số những tấm gương tiêu biểu, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Xuân Sinh là biểu tượng sinh động về lòng yêu nước và tinh thần xung kích của thanh niên Ninh Bình thời chống Mỹ. Sinh ra và lớn lên tại miền quê Quang Thiện (Kim Sơn), năm 1965, khi mới học lớp 7, ông đã tình nguyện rời ghế nhà trường, gia nhập đội thanh niên xung phong trong lúc đế quốc Mỹ điên cuồng đánh phá miền Bắc. Một năm sau, ông vào chiến trường, trở thành chiến sĩ pháo cao xạ thuộc Tiểu đoàn 20, Bộ Tư lệnh 559. Trên khắp cung đường Trường Sơn khói lửa, ông và đồng đội đã trải qua gần 500 trận đánh, nhiều lần đối mặt hiểm nguy nhưng vẫn giữ trọn ý chí “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.Những chia sẻ chân thành của ông hôm nay là lời nhắc nhở sâu sắc về sức mạnh tinh thần của một thế hệ: “Chúng tôi chỉ có một quyết tâm duy nhất: chiến thắng kẻ thù, thống nhất đất nước. Dù khó khăn hay hiểm nguy đến mấy cũng phải vượt qua, để xứng đáng với quê hương Ninh Bình Anh hùng.” Lời tâm sự ấy là sợi chỉ đỏ kết nối quá khứ oanh liệt với hiện tại, khẳng định sức mạnh của con người Việt Nam khi Tổ quốc cần.Chiến công bắn rơi 90 máy bay địch, bắt sống 5 giặc lái, đặc biệt là việc góp phần bắn rơi chiếc máy bay thứ 2.700 trên bầu trời miền Bắc đã khẳng định vị trí chiến lược của tỉnh trong thế trận phòng không nhân dân. Các tập thể như Dân quân du kích xã Thượng Kiệm, Trung đội dân quân Kim Đài được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, phản ánh khí phách và tinh thần chiến đấu ngoan cường của người dân nơi đây.Không chỉ cầm súng chiến đấu, người dân Ninh Bình còn kiên cường bám đất, bám làng, bảo vệ sản xuất, giữ vững mạch vận chuyển chi viện cho chiến trường. Sức mạnh lòng dân là yếu tố quyết định để tỉnh vừa đảm bảo chiến đấu, vừa duy trì sản xuất, đóng góp vào nguồn lực chung của miền Bắc xã hội chủ nghĩa.Hậu phương - sức mạnh của lòng dânĐóng góp của Ninh Bình trong kháng chiến không chỉ thể hiện ở chiến công hiển hách trên trận địa mà còn ở vai trò quan trọng của hậu phương vững mạnh. Thực hiện khẩu hiệu “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, Ninh Bình đã tiễn đưa gần 60.000 thanh niên ưu tú lên đường nhập ngũ; đồng thời đóng góp hàng chục vạn tấn lương thực, hàng triệu ngày công tham gia vận tải, làm đường, dựng hầm hào, chăm sóc thương bệnh binh.Phong trào “Ba sẵn sàng” của thanh niên, “Tay cày tay súng” của phụ nữ lan tỏa khắp thôn xóm, củng cố vững chắc hậu phương lớn miền Bắc. Đặc biệt, Ninh Bình còn mở rộng vòng tay đón và chăm sóc hơn 4.000 học sinh là con em Quảng Bình, Vĩnh Linh sơ tán ra Bắc. Việc làm ấy thể hiện nghĩa tình Bắc Nam sâu nặng, là biểu tượng của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.Trong chiến tranh ác liệt, sự đùm bọc, sẻ chia của nhân dân Ninh Bình dành cho thương, bệnh binh từ các chiến trường trở ra đã tô thắm truyền thống nhân ái của quê hương, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của đất nước.Khi thời cơ lịch sử đến, cả nước bước vào Chiến dịch Hồ Chí Minh, Ninh Bình tiếp tục là hậu phương tin cậy, điều động lực lượng, vật chất chi viện cho chiến trường. Tinh thần đoàn kết, ý chí quật cường của Đảng bộ, quân và dân Ninh Bình đã hòa chung vào khí thế của dân tộc, góp phần tạo nên trận quyết chiến chiến lược cuối cùng, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước vào ngày 30-4-1975.Ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc ấy, Đảng và Nhà nước đã phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Đảng bộ, Nhân dân và Lực lượng vũ trang tỉnh Ninh Bình. Đây được coi là phần thưởng cáo quý, là động lực để các thế hệ tiếp nối xứng đáng truyền thống cách mạng vẻ vang.Chiến tranh qua đi, nhưng dấu ấn của sự hy sinh vẫn luôn hiện hữu. Với hơn 16.000 liệt sĩ, gần 14.000 thương binh, cùng hơn 1.270 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, Ninh Bình hôm nay xứng đáng là niềm tự hào và cũng là nỗi xót xa của quê hương. Những nghĩa trang liệt sĩ trải dài trên vùng đất Cố đô ngoài là nơi yên nghỉ của các anh hùng, đây còn là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Đó là sự nhắc nhở thiêng liêng về trách nhiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời bình – trách nhiệm được đánh đổi bằng máu xương của biết bao người con ưu tú.Động lực cho sự phát triểnTrong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, truyền thống cách mạng của Ninh Bình tiếp tục tỏa sáng, trở thành sức mạnh tinh thần quan trọng giúp tỉnh vững bước trên con đường đổi mới. Từ một vùng đất nghèo nặng dấu ấn chiến tranh, Ninh Bình ngày nay đã vươn lên mạnh mẽ, kinh tế - xã hội phát triển toàn diện, đời sống nhân dân nâng cao, quốc phòng - an ninh được giữ vững.Bài học từ truyền thống kháng chiến, bài học về phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, về sức mạnh đoàn kết nhân dân, về tinh thần tự lực tự cường vẫn còn nguyên giá trị. Đó là nền tảng để Ninh Bình xây dựng tỉnh phát triển nhanh và bền vững, giữ vững bản sắc văn hóa Cố đô, chăm lo tốt hơn cho các gia đình chính sách, người có công, và xây dựng thế hệ trẻ giàu khát vọng cống hiến.Có thể nói, những người lính năm xưa như Anh hùng Trần Xuân Sinh, dù tuổi cao nhưng vẫn luôn gửi gắm niềm tin vào thế hệ trẻ hôm nay: “Hòa bình không phải tự nhiên mà có. Các cháu phải sống và làm việc xứng đáng với sự hy sinh của cha anh.” Đó không chỉ là lời căn dặn, mà là trách nhiệm thiêng liêng mà mỗi người Việt Nam, đặc biệt là người dân Ninh Bình phải khắc ghi.Phát huy truyền thống anh hùng, Đảng bộ và Nhân dân Ninh Bình đang từng ngày nỗ lực vượt qua khó khăn, khơi dậy khát vọng phát triển, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh; đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc./.