Khúc tráng ca viết giữa đèo dốc Điện Biên

· Nhạc sĩ Hoàng Vân luôn nhớ về những đêm sương lạnh buốt ở Điện Biên, khi ông cùng hàng trăm đồng đội phải dùng sức người để kéo những cỗ pháo nặng hàng tấn qua những con dốc dựng đứng. Ông tận mắt chứng kiến tấm gương hy sinh lẫm liệt của anh hùng Tô Vĩnh Diện, người đã lấy thân mình chèn bánh pháo không để pháo lăn xuống vực. Những tiếng "dô ta", "cố lên" vang lên trong đêm tối, hòa lẫn tiếng thở dốc và mồ hôi ướt đẫm vai áo đã ám ảnh người nhạc sĩ trẻ. Ngay trong một đêm nghỉ giải lao bên sườn đèo, dưới ánh trăng mờ, Hoàng Vân đã rút cuốn sổ tay và viết những nốt nhạc đầu tiên: "Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua đèo...". Bài hát ra đời từ chính hơi thở, máu và nước mắt của chiến trường đã nhanh chóng truyền đi, trở thành liều thuốc tinh thần vô giá tiếp thêm sức mạnh cho bộ đội ta làm nên chiến thắng.