KHÚC TRÁNG CA VIẾT TRÊN CÁNH ĐỒNG KÝ ỨC

"Đất nước hoa thân mềm mại làm sao

Mà khi cần thì hóa thép cao vút."

Có những danh từ khi thốt lên, người ta cảm thấy lồng ngực mình rung chấn bởi sức nặng của định mệnh.

"Thời hoa lửa" là một danh từ như thế. Nó không đơn thuần là một chỉ dấu thời gian trong biên niên sử dân tộc, mà là một vùng không gian tinh thần, nơi cái đẹp và sự tàn khốc khiêu vũ cùng nhau trên một lưỡi dao găm.

Tôi viết những dòng này khi ngoài cửa sổ, hòa bình đang xanh mướt một màu xanh vĩnh cửu. Nhưng sâu trong những thớ đất mà chúng ta đang dẫm chân lên, vẫn còn đó những nhịp đập âm ỉ của một thời đại mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm máu đỏ và hoa hồng. Đó là thời đại mà người ta sẵn sàng đổi cả một đời người để lấy một giây phút tự do, sẵn sàng hóa thân vào "Lửa" để giữ lại cái nhụy rực rỡ nhất của đóa "Hoa" nhân cách.

Chiến tranh, về bản chất, là sự phi nhân tính nhất của nhân loại. Nó là thứ lửa hung tàn nướng chín những cánh rừng xanh, là tiếng gầm rú của máy bay B-52 xé nát giấc ngủ của những đứa trẻ. Trong ký ức của ông tôi – một người lính đã đi qua những tọa độ chết ở Đường 9 - Nam Lào – "Lửa" không chỉ là lửa đạn. Đó là cái nắng cháy sạm da người, là cơn sốt rét rừng hầm hập khiến cơ thể run lên bần bật giữa rừng già, là cái đói cồn cào khiến một củ sắn lùi cũng trở thành báu vật.

Nhưng chính trong lò lửa địa ngục ấy, một thứ kim loại quý giá đã được tôi luyện: Bản lĩnh Việt Nam. Người ta không thấy sự sợ hãi, mà chỉ thấy một sự điềm tĩnh đến lạ lùng. Tôi xúc động trước hình ảnh những chiến sĩ lái xe không kính, bụi phun tóc trắng như người già, họ nhìn nhau cười "ha ha" giữa mịt mù khói lửa. Cái cười ấy là đỉnh cao của lòng kiêu hãnh, là sự giễu cợt cái chết để vươn tới sự bất tử. Lửa có thể thiêu rụi thể xác, nhưng hoàn toàn bất lực trước ý chí của những con người đã coi Tổ quốc là lẽ sống duy nhất của đời mình.

Nếu "Lửa" là sự hủy diệt, thì "Hoa" là biểu tượng của tâm hồn lãng mạn, vị tha và đức hy sinh vô bờ bến. Trong bão đạn, con người Việt Nam không hóa thành những cỗ máy chiến tranh vô cảm. Ngược lại, họ sống tinh tế hơn, nhạy cảm hơn và yêu thương nhiều hơn.

Đóa hoa của tình yêu: Đó là những lá thư viết vội trên giấy pơ-lu-ơ mỏng dính, gửi về hậu phương với những lời thề non hẹn biển. Có những tình yêu chưa kịp ngỏ lời đã hóa thành mây trắng, có những chiếc lược lược ngà làm từ xác máy bay địch trở thành kỷ vật sống đời.

Đóa hoa của lòng mẹ: Tôi không thể quên câu chuyện về những người mẹ miền Nam, tóc trắng như mây trời, thầm lặng tiễn đứa con cuối cùng lên đường rồi quay vào nhà lau nước mắt bên bàn thờ chồng. Sự hy sinh của các mẹ là đóa hoa rực rỡ nhất, lặng lẽ nhất, tỏa hương thơm ngát suốt chiều dài lịch sử.

Đóa hoa của sự bao dung: Ngay cả khi đối diện với kẻ thù, người lính Việt Nam vẫn giữ được thiên lương của mình. Những bát nước chè xanh, những miếng lương khô chia sẻ cho tù binh bị thương là minh chứng cho một nền văn hóa lấy nhân nghĩa làm gốc. Chúng ta đánh giặc không phải vì thù hận, mà vì tình yêu sâu thẳm dành cho hòa bình.

Đứng trước tượng đài lịch sử, thế hệ "chạm" vào màn hình điện thoại hôm nay và thế hệ "chạm" vào cò súng năm xưa có một khoảng cách về thời gian, nhưng lại có sự đồng nhất về huyết thống.

Người trẻ chúng tôi đôi khi bị cuốn vào vòng xoáy của vật chất, của những giá trị ảo mà quên mất rằng: để có một buổi sáng yên bình nhâm nhi tách cà phê, cha ông ta đã phải đánh đổi bằng những đêm trắng hầm hào. "Thời hoa lửa" không phải là một câu chuyện để chúng ta nhìn lại và xót xa, mà là một "đài tiếp sóng" năng lượng. Nó dạy chúng ta rằng: khó khăn của thời đại này (áp lực sự nghiệp, khủng hoảng hiện sinh) thật nhỏ bé biết bao so với những người đã lấy ngực mình lấp lỗ châu mai.

Phải chăng, trách nhiệm của học sinh trên mái trường THCS&THPT Hậu Thạnh Đông, của những người trẻ mang tư duy nâng cao, là phải biết "chuyển ngữ" những ký ức đau thương ấy thành động lực kiến thiết? Chúng ta không cần phải cầm súng, nhưng chúng ta cần một tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" trong học tập, trong nghiên cứu và trong việc bảo vệ phẩm giá dân tộc giữa thời đại toàn cầu hóa.

Chiến tranh đã khép lại, những hố bom đã được lấp đầy bằng những cánh đồng lúa chín vàng. Những người lính năm xưa người còn, người mất, nhưng linh hồn của "Thời hoa lửa" thì vẫn luôn hiện hữu trong từng nhịp thở của non sông.

Lịch sử là một dòng sông chảy mãi, và "Thời hoa lửa" chính là khúc thượng nguồn mãnh liệt nhất, cung cấp phù sa cho cánh đồng hiện tại. Tôi tin rằng, khi chúng ta còn biết xúc động trước một câu chuyện lịch sử, biết rơi nước mắt trước sự hy sinh của cha ông, thì dân tộc ấy vẫn còn vô cùng bền vững.

Hãy để những đóa hoa của lòng biết ơn nảy mầm trong trái tim mỗi người, để ngọn lửa của lý tưởng dẫn lối cho chúng ta bước tiếp. Vì suy cho cùng, chúng ta là con em của một dân tộc không bao giờ biết cúi đầu.