Khúc Văn Lượng – “Tuấn mã đường Trường Sơn” anh hùng của tuyến vận tải huyền thoại

Khúc Văn Lượng (1941–1991) là sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tá, từng là một trong những tài xế vận tải quân sự xuất sắc nhất trên tuyến đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ông được đồng đội trìu mến gọi là “Tuấn mã đường Trường Sơn” và vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1969. Sinh năm 1941 tại xã Thanh Thủy, huyện Thanh Liêm, tỉnh Nam Hà (nay thuộc tỉnh Hà Nam), ông xuất thân trong một gia đình có truyền thống đạo đức, sống giản dị và giàu lòng yêu nước. Tháng 4 năm 1963, ông nhập ngũ, trở thành chiến sĩ lái xe vận tải chi viện cho chiến trường miền Nam, biên chế trong Đoàn 559 – lực lượng nòng cốt đảm nhiệm tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn. Từ những ngày đầu tham gia quân ngũ, Khúc Văn Lượng đã thể hiện rõ tinh thần gan dạ, ý chí bền bỉ và khả năng vượt qua gian khổ. Trên tuyến đường Trường Sơn đầy bom đạn, ông trực tiếp điều khiển phương tiện vận tải, đảm bảo hàng chục nghìn tấn hàng hóa được chi viện kịp thời cho chiến trường. Trong nhiều năm hoạt động liên tục, ông luôn là một trong những lái xe đạt số chuyến cao nhất đơn vị, nhiều lần vượt chỉ tiêu trong điều kiện chiến đấu vô cùng khắc nghiệt. Trong suốt hơn 1.000 ngày đêm bám trụ trên tuyến đường lửa, ông đã trải qua vô số tình huống sinh tử. Có lần xe bị trúng bom lân tinh, lửa cháy ngay trong buồng lái, ông vẫn bình tĩnh xử lý, tiếp tục điều khiển phương tiện vượt qua trọng điểm nguy hiểm. Nhiều trận bom B-52 rải thảm, ông vẫn không lùi bước, vừa chiến đấu vừa cứu giúp đồng đội, thể hiện tinh thần trách nhiệm và lòng dũng cảm hiếm có của người lính vận tải. Đặc biệt, trong các tình huống ác liệt năm 1968–1969, ông nhiều lần xung phong đi đầu đội hình, rà phá và mở đường cho đoàn xe vận chuyển. Có thời điểm, ông đã chấp nhận nguy hiểm, chủ động vượt lên phía trước để khai thông tuyến vận tải trong điều kiện bom từ trường dày đặc, góp phần đảm bảo mạch chi viện chiến lược cho chiến trường miền Nam. Không chỉ là người lính dũng cảm, Khúc Văn Lượng còn được biết đến là một cán bộ chỉ huy gương mẫu, giàu tình thương đồng đội. Ông luôn thực hiện nghiêm lời dạy “yêu xe như con, quý xăng như máu”, đồng thời có ý thức tiết kiệm, tận dụng vật tư trong điều kiện chiến tranh vô cùng thiếu thốn. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ông được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào ngày 22/12/1969, cùng nhiều huân chương cao quý như Huân chương Chiến công hạng Nhì và hạng Ba. Sau năm 1975, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội, giữ chức Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 781 thuộc lực lượng vận tải, sau đó được thăng hàm Trung tá trước khi nghỉ hưu. Dù chiến tranh đã kết thúc, những di chứng nặng nề từ bom đạn và chất độc hóa học đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của ông. Năm 1991, ông qua đời ở tuổi 50, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng đội và nhân dân. Khúc Văn Lượng mãi mãi được ghi nhớ như một biểu tượng tiêu biểu của người lính vận tải Trường Sơn – kiên cường, mưu trí, quả cảm và sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.