"Khúc vĩ cầm" trong địa đạo Vĩnh Mốc

Nếu địa đạo Củ Chi là trận đồ đánh giặc, thì địa đạo Vĩnh Mốc giống như một ngôi làng dưới lòng đất để duy trì sự sống. Các cháu tưởng tượng xem, trên mặt đất là "tọa độ lửa", bom ném đến mức không còn một ngọn cỏ nào mọc nổi, nhưng dưới sâu 20-30 mét, sự sống vẫn tiếp diễn. Có cả những đứa trẻ được sinh ra ngay trong lòng đất, giữa tiếng rung chuyển của bom đạn.

Bác nhớ nhất là anh giáo viên làng tên là Thái. Anh ấy mang theo một cây đàn vĩ cầm xuống hầm. Mỗi khi tiếng bom tạm dứt, anh lại lôi đàn ra kéo. Tiếng đàn du dương vang vọng trong những lối hầm tối tăm, ẩm thấp, át đi tiếng máy bay gầm rú phía trên. Có lần, một quả bom xuyên nổ gần cửa hầm khiến đất đá sụp xuống, bụi bay mù mịt. Giữa lúc mọi người đang hoảng loạn, anh Thái lại bắt đầu kéo một bản nhạc vui tươi. Tiếng đàn lúc ấy như một liều thuốc trấn an, nhắc nhở chúng bác rằng: "Kẻ thù có thể phá hủy xóm làng, nhưng không bao giờ giết chết được tâm hồn và văn hóa của chúng ta". Chúng bác đã sống và chiến đấu suốt nhiều năm ròng rã dưới lòng đất như thế, lấy âm nhạc làm niềm tin, lấy tình làng nghĩa xóm làm sức mạnh để đi tới ngày chiến thắng.