KHÚC VĨ THANH BÊN CỎ NON THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ

Có những buổi chiều muộn, khi hoàng hôn buông dài trên những nghĩa trang yên thấu lòng đất, người ta lại bảng lảng nhớ về một thời hoa lửa. Đó là những năm tháng mà tuổi hai mươi của một thế hệ không đo bằng giảng đường, bằng những chiều hẹn hò phố thị, mà được cân đo bằng độ dày của những chiếc ba lô và chiều dài của những cung đường ra trận. Khúc vĩ thanh của tuổi trẻ ấy đã hòa vào lòng đất trời, biến thành một huyền thoại bất tử, đặc biệt là khi chúng ta nghiêng mình trước mảnh đất Thành Cổ Quảng Trị gian lao mà anh dũng.

Ngoảnh lại quá khứ, ta xót xa và cảm phục biết bao trước quyết định xếp lại bút nghiên của những chàng trai sinh viên từ Hà Nội và khắp các miền quê khi mái đầu còn xanh tóc. Mỗi nhành cỏ non hôm nay rủ bóng xuống dòng sông Thạch Hãn đều từng chứng kiến cuộc chiến đấu tám mươi mốt ngày đêm khốc liệt mùa hè đỏ lửa năm 1972. Họ đã rời xa vòng tay mẹ, tạm biệt những trang sách dở dang nơi giảng đường Đại học Tổng hợp hay Đại học Bách Khoa để lao mình vào chốn mưa bom bão đạn. Giữa cái lạnh thấu xương của dòng Thạch Hãn đêm đông hay cái nóng ngột ngạt của bom đạn cày xới, thứ duy nhất sưởi ấm họ chính là lý tưởng sống thanh cao, quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.

Giữa những khoảng lặng hiếm hoi của hai trận đánh, dưới mái lán hầm hào sụt lún của Thành Cổ, những người lính trẻ lại ngồi tựa lưng vào nhau dưới ánh lửa lập lòe. Họ san sẻ cho nhau ngụm nước suối chia đôi, điếu thuốc bẻ nửa và cả những câu chuyện về một ngày mai hòa bình. Trường Sơn đã gửi lại tuổi đôi mươi của họ với chiếc ba lô nặng trĩu trên vai, nhưng trên môi họ thì nụ cười kiên cường chưa bao giờ tắt. Ngay cả trong những đêm khói sương nhòa lối cũ, họ vẫn mơ về ngày chiến thắng trở về. Thế nhưng, lịch sử tàn khốc đã giữ họ lại. Hàng ngàn người lính đã mãi mãi nằm yên nghỉ dưới sao trời Thành Cổ hoặc hòa mình vào dòng sông Thạch Hãn sóng cuộn. Thân xác họ hóa vào cỏ cây, máu xương lặng lẽ thấm sâu vào lòng đất mẹ để dâng hiến cho quê hương những khoảng trời tự do bất tận.

Giờ đây, khi bom đạn đã lùi xa vào quá khứ, đất lửa Quảng Trị đã xanh lại màu xanh của sự sống, nhưng khúc tráng ca về tuổi hai mươi ấy thì chưa bao giờ tắt. Họ đã gửi lại thanh xuân để đổi lấy bình yên cho đất nước, hóa thân thành một phần của dáng hình sông núi. Những người lính nằm lại dưới lòng đất mẹ không hề mất đi, bởi tên tuổi và linh hồn họ đã hòa vào từng ngọn cỏ Thành Cổ, làn nước Thạch Hãn, và vào làn gió tự do đang thổi trên quê hương hôm nay. Đứng trước đài tưởng niệm lung linh khói hương, thế hệ hôm nay hiểu rằng, ngọn lửa của lý tưởng sống cao đẹp từ thời hoa lửa ấy vẫn sẽ mãi cháy, soi sáng và nhắc nhở chúng ta biết trân trọng giá trị của độc lập, tự do.