Khúc vĩ thanh của "ông Ba Phong" đất mũi: 13 lần đổ máu chiến trường và huyền thoại khẩu "siêu đại pháo" bằng lu sành

Miền Tây Nam Bộ những năm tháng kháng chiến chống Mỹ là một vùng sông nước cuộn sóng, nơi súng đạn rạch nát trời chiều và những cánh rừng tràm U Minh trở thành thành trì bất khả xâm phạm. Giữa lòng dải đất kiên cường ấy, cái tên "anh Ba Phong" — Trung tướng Huỳnh Tiền Phong đã trở thành một giai thoại sống. Người lính ấy bước vào cuộc chiến với một triết lý hành động mộc mạc mà đanh thép: “Có địch là đánh, một mình cũng đánh, một tổ cũng đánh, đánh là phải giành thắng lợi”.Cậu du kích 16 tuổi và trận đánh "độc hành" vang dội sông nướcChàng trai Huỳnh Tiền Phong sinh ngày 1-12-1946, lớn lên khi quê hương dập dồn bóng giặc. Nung nấu lòng căm thù và tình yêu đất nước sâu sắc, mới 16 tuổi, anh đã trốn nhà gia nhập đội du kích địa phương. Đến tháng 10-1964, ở tuổi 18 đôi mươi, anh đã là một cán bộ gan dạ của Đại đội Đặc công huyện Giá Rai, tỉnh Cà Mau cũ.Chính tại mảnh đất này, anh đã lập nên một kỳ tích làm rúng động miền Tây. Một mình lẻn vào lòng địch, chỉ với 4 quả lựu đạn MK6 của Mỹ và 1 quả pháo dù, Huỳnh Tiền Phong mưu trí chọn đúng thời khắc giặc lơ là nhất để đơn thương độc mã tập kích đồn Cả Rắn. Tiếng nổ xé toạc đêm đen, 12 tên lính bảo an đền tội tại chỗ.Chiến thắng "độc hành" có hiệu suất tuyệt đối ấy khiến Ban chỉ huy Huyện đội nể phục, một lễ mừng công lớn được tổ chức trang trọng ngay tại ngã tư Bà Cáo để biểu dương người chiến sĩ trẻ. Năm 1965, anh vinh dự đại diện đơn vị đi báo cáo điển hình tại Đại hội Chiến sĩ thi đua tỉnh Cà Mau về thành tích vô tiền khoáng hậu: “Một mình đánh đồn địch”.Khẩu "siêu đại pháo" làm bằng lu sành úp nghẹt thở kinh thành địchNăm 1972, khi cuộc chiến bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, Huỳnh Tiền Phong bước lên cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn U Minh 3 — quả đấm thép chủ lực của Quân khu 9. Đơn vị nhận lệnh đánh đồn Kinh Đứng (huyện Cái Nước, Cà Mau). Đây là một cứ điểm vô cùng kiên cố với hệ thống công sự vững chắc và hỏa lực dày đặc. Sau 3 ngày đêm vây hãm, tiến công trực diện, quân ta chịu nhiều tổn thất mà đồn vẫn chưa thể hạ.Trong cái khó ló cái khôn, cái chất thông minh, lém lỉnh của người con sông nước Nam Bộ trong anh Ba Phong phát tiết. Ông nhìn những cái máng hứng nước mưa và chiếc lu sành bị vỡ ở góc vườn, rồi bàn với anh em chơi một vố nghi binh táo bạo.Ông cho lấy hai cái máng xối úp chặt lại với nhau để làm nòng pháo, lấy chiếc lu vỡ làm bệ đỡ, rồi dùng hai cái đáy lu sành tròn trịa lắp vào làm bánh xe đại pháo. Xong xuôi, anh em trùm một tấm bạt dứa lên ngụy trang cẩn thận, nhìn từ xa y hệt một khẩu “siêu đại pháo” hạng nặng lầm lỳ chĩa thẳng vào bốt giặc.Biết giặc đã hoang mang, Tiểu đoàn trưởng Huỳnh Tiền Phong tự tay viết một bức thư gửi thẳng cho tên đồn trưởng với lời đe dọa lạnh lùng: Nếu không đầu hàng ngay lập tức, khẩu siêu pháo này sẽ san phẳng toàn bộ đồn Kinh Đứng thành bình địa.Nhìn qua kính viễn vọng thấy khẩu pháo khổng lồ "vừa xuất hiện", quân địch hoảng hồn run rẩy. Tên đồn trưởng sợ chết nhưng lại sợ bị cấp trên trừng phạt vì tội đầu hàng, bèn xin thỏa thuận: Cho hắn cùng đồng bọn rút chạy ra nằm ẩn nấp ngoài ruộng cách đồn 1km, đợi sau khi "Việt cộng bắn pháo sập đồn" thì hắn mới báo cáo về quận là bị đánh dữ quá nên phải bỏ chạy.Thấy giặc trúng kế, anh Ba Phong lập tức huy động toàn bộ lực lượng Tiểu đoàn và mượn 40 - 50 chiếc xuồng ghe của người dân tiến thẳng vào đồn tiếp quản, chở sạch súng đạn, khí tài chở đi. Gần 3 giờ sáng, khi chiến lợi phẩm đã được dân công chở đi sạch sẽ, ông mới ném một trái lựu đạn vào giữa đồn làm phát súng lệnh giả. Tên đồn trưởng nằm ngoài ruộng nghe tiếng nổ mới biết mình bị lừa một vố đau đớn, nhưng gạo đã nấu thành cơm, đành ngậm bồ hòn điện báo cáo về quận là đồn đã bị tiêu diệt.Mùa khô năm 1974 - 1975, người chỉ huy mưu lược ấy lại tiếp tục dẫn dắt Tiểu đoàn U Minh 3 bao vây thị tứ Sông Đốc, dùng chiến thuật vây lấn kết hợp binh vận khiến giặc tháo chạy ra biển, giải phóng hàng loạt đồn bốt dọc tuyến sông Ông Đốc. Ngay sau đó, tháng 1-1975, ông chỉ huy đơn vị tiến dọc lên hướng Bắc tỉnh Cà Mau (huyện Thới Bình), phối hợp với Đại đội 81 của tỉnh đánh thắng giòn giã, thu sống 2 khẩu pháo 105mm nguyên vẹn của địch.Khí phách biên thùy và sắc phong anh hùng muộn mằnBước qua cuộc kháng chiến chống Mỹ, người lính ấy lại tiếp tục vác ba lô lên biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế cao cả trên đất bạn Campuchia. Tên tuổi của ông gắn liền với trận đánh diệt gọn hai đại đội địch tại Trà Pô và chiến dịch tổng tiến công giải phóng tỉnh Kam Pốt, chiếm lĩnh trận địa núi Kúp Pô, loại khỏi vòng chiến đấu 140 tên địch và thu giữ 120 khẩu súng các loại.Trải qua gần 50 năm cống hiến, kinh qua hàng trăm trận chiến sinh tử, anh Ba Phong đã có tới 13 lần bị thương, máu của ông đã hòa vào từng tấc đất, dòng kênh của mảnh đất chín rồng. Nhớ về những năm tháng cũ, vị Trung tướng già trầm ngâm xúc động:“Cũng như bao anh em khác, tôi tham gia cách mạng với mong muốn góp sức nhỏ bé của mình để chiến đấu và mong có ngày quê hương sạch bóng quân thù, đất nước được thống nhất. Dù đã nhiều lần bị thương, nhưng tôi vẫn còn may mắn hơn rất nhiều anh em đồng chí đồng đội của mình đã hy sinh xương máu, mãi mãi nằm xuống. Tôi luôn nhớ và tự hào về sự lựa chọn đi theo con đường cách mạng mà năm xưa mình đã dấn bước.”Nhận xét về người tiền nhiệm, Trung tướng Nguyễn Xuân Dắt, Tư lệnh Quân khu 9 bùi ngùi khẳng định: “Đồng chí Huỳnh Tiền Phong luôn dũng cảm, mưu trí, không lùi bước trước hiểm nguy... Trong cuộc sống đời thường, đồng chí vẫn giữ nguyên vẹn cốt cách của người dân Nam Bộ: gần gũi, hào sảng và khoáng đạt”.Ghi nhận những công lao đặc biệt xuất sắc và một đời binh nghiệp hiển hách ấy, ngày 26-12-2025, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định chính thức phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Trung tướng Huỳnh Tiền Phong.Giữa những ngày tháng của năm 2026, đất nước thanh bình lộng gió, người anh hùng Ba Phong của đất mũi Cà Mau vẫn sống khiêm nhường, tự tại. Cuộc đời ông chính là một pho sử thi sống động, một huyền thoại được viết nên từ lòng yêu nước sắt son và những nụ cười hào sảng giữa làn bom bão đạn.