Kí ức bi hùng

Hà Giang, sáng một ngày tháng 7, không khí mát lành đến lạ thường tại đô thị vùng cao với dòng sông Lô hiền hòa uốn quanh. Nhưng mốc thời gian những ngày tháng 7 lại khiến người ta gợi nhớ đến những địa danh “Ngã ba tử thần”, “Đồi xay thịt”, Điểm cao 685…của 30 năm trước với những người lính Sư đoàn 356 đã ngã xuống bảo vệ biên giới phía Bắc.

Ngày ấy, xa quê hương gần nghìn cây số từ Nghệ An lên Hà Giang, trong ngôi nhà nhỏ của người đồng đội tại thị trấn Việt Lâm (Vị Xuyên, Hà Giang), cựu binh Nguyễn Xuân Đệ, Trung đoàn 149, Sư đoàn 356 nhớ lại những năm tháng khốc liệt của cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc (1979 -1989): “Khi đó phía sau lưng chúng tôi là thị xã Hà Giang, người dân vẫn sinh hoạt bình thường. Nhưng đi qua Hà Giang về phía Bắc 4 km là cửa khẩu Thanh Thủy - vùng chiến địa đầy lửa khói, pháo địch dội bất kể ngày đêm. Lúc ấy mỗi người một việc, và nhiệm vụ của người lính chúng tôi là cầm súng bảo vệ quê hương, gia đình mình”.Cũng chính trong cuộc chiến này, ông Đệ đã yêu và cưới một cô gái Vị Xuyên làm vợ. Sau đó, khi giải ngũ, ông và gia đình định cư luôn tại mảnh đất mà ông đã từng cùng đồng đội chiến đấu và đã may mắn hơn nhiều đồng đội của mình là được trở về với quê hương.Trở lại chiến trường xưa, cựu binh Nguyễn Đình Thắng, Sư đoàn 356, một trong những sư đoàn chủ lực tham gia trận chiến vệ quốc bảo vệ biên giới phía Bắc tại Vị Xuyên (Hà Giang) nhớ lại, vào những năm tháng khốc liệt nhất của những năm 1984-1985, chỉ riêng trận đánh ngày 12/7/1984, cả sư đoàn đã hi sinh khoảng 600 người.

Ông Thắng nhớ: “Đại đội tôi đánh cửa mở ở vách đá 468 (nay thuộc thôn Nậm Ngặt, xã Thanh Thủy, Vị Xuyên), 104 người lính tiến vào cao điểm khi trở lại về chỉ còn 39 người là lành lặn”. Trong câu chuyện của người cựu binh, dường như những ký ức của 30 năm trước như vừa xảy ra hôm qua. Nét mặt của những đồng đội trước khi ngã xuống trong trận đánh ngày 12/7/1984 ông vẫn còn nhớ rõ đến từng chi tiết. Mất mát quá lớn trong trận đánh ngày 12/7, các cựu binh sư đoàn 356 đã lấy ngày này hàng năm làm ngày giỗ, cùng nhau về bên đồng đội ở Nghĩa trang liệt sỹ Vị Xuyên (Hà Giang) để tri ân những người đã ngã xuống trong trận đánh.