KÍ ỨC NGƯỜI LÍNH THÔNG TIN

Trưa ngày 30/6/2026 chi đoàn trường Mầm non Hoa Lan tổ chức gặp gỡ, ghi lại những ký ức của chú Nguyễn Phùng Thiện – Chi hội trưởng Hội Cựu chiến binh khu phố Phú Cường 7, người từng tham gia làm nhiệm vụ quốc tế trên chiến trường K.

Đây không chỉ là dịp để đoàn viên, thanh niên hiểu thêm về những năm tháng chiến đấu gian khổ của thế hệ cha anh, mà còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lòng biết ơn, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tại đây, các bạn đoàn viên, thanh niên đã được lắng nghe những ký ức chiến trường qua lời kể chân thực của chú Nguyễn Phùng Thiện:

Chiến tranh đã lùi xa nhiều thập kỷ, nhưng trong ký ức của những người lính từng đi qua khói lửa, mỗi trận đánh, mỗi bước hành quân hay từng đồng đội đã ngã xuống vẫn còn nguyên vẹn như mới hôm qua. Với chú Nguyễn Phùng Thiện – Chi hội trưởng Hội Cựu chiến binh khu phố Phú Cường 7, những năm tháng làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia là quãng đời không thể nào quên.

Năm 1986, khi 21 tuổi, chú Thiện đang công tác tại Bệnh viện Tỉnh. Hưởng ứng lời kêu gọi tổng động viên của Tổ quốc, chú tình nguyện lên đường nhập ngũ và được biên chế vào Sư đoàn 7, Tiểu đoàn Thông tin 15W thuộc lực lượng chủ lực của Quân đội Nhân dân Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia. Đây là đơn vị đảm nhiệm công tác thông tin liên lạc chiến lược, sử dụng các máy vô tuyến điện công suất lớn để bảo đảm thông tin liên lạc từ chiến trường về Bộ Quốc phòng, trực tiếp với Hà Nội và các sư đoàn trên toàn mặt trận.

Theo lời chú Thiện, đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, những chiến sĩ được tuyển chọn vào đơn vị đều phải có trình độ chuyên môn, sức khỏe và tinh thần trách nhiệm rất cao. Những cỗ máy thông tin có giá trị rất lớn, nặng hàng chục ki-lô-gam, mỗi lần hành quân phải có nhiều người cùng mang vác và bảo vệ. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, giữ an toàn cho máy thông tin cũng đồng nghĩa với việc giữ vững mạch máu liên lạc của toàn đơn vị.

Kỷ niệm khiến chú Thiện nhớ nhất là trong một đợt hành quân kéo dài gần hai tháng. Do lực lượng trinh sát đi nhầm hướng, cả đội hình, kể cả chỉ huy sư đoàn, bị lạc vào khu vực có địch phục kích. Trận chiến diễn ra bất ngờ, buộc các đơn vị phải vừa chiến đấu vừa tìm cách giữ vững đội hình. Sau khi xác định được vị trí của đối phương, quân ta nhanh chóng tổ chức phản công, tiêu diệt căn cứ và thu nhiều vũ khí, trang bị quân sự.

Trên đường trở về, khi vượt sông, đoàn quân tiếp tục bị phục kích. Địch sử dụng súng B-40 bắn vào tàu chở bộ đội khiến một số đồng chí hy sinh, nhiều người phải nhảy xuống sông. Trong lúc đó, điều chú Thiện và đồng đội quan tâm nhất là bảo vệ những bộ máy thông tin. Các chiến sĩ nhanh chóng đưa máy lên vị trí cao nhất của con tàu để hạn chế nước tràn vào. Riêng máy chủ được ưu tiên đặt ở nơi cao nhất vì đây là thiết bị quan trọng, đảm bảo thông tin liên lạc của đơn vị. Khi tàu cứu hộ đến, nhiều bộ máy đã bị ngấm nước. Dù thân máy vẫn còn giữ được, nhưng pin đã bị nước vào nên hư hỏng, không thể tiếp tục sử dụng. Vào thời điểm ấy, cả máy thông tin lẫn pin đều là những khí tài quân sự rất quý và hiếm, nên trong bất cứ hoàn cảnh nào, anh em cũng quyết tâm bảo vệ bằng được, bởi giữ được máy cũng là giữ được mạch thông tin liên lạc trên chiến trường.

Chú Nguyễn Phùng Thiện kể, những năm 1985 đến 1989 là giai đoạn vô cùng ác liệt. Các đơn vị chủ lực liên tục cơ động truy quét những căn cứ cuối cùng của lực lượng đối phương trước khi Việt Nam thực hiện kế hoạch rút quân. Hầu như tháng, tuần nào cũng có chiến đấu, có những đợt hành quân kéo dài hàng tháng trời giữa rừng sâu.

Những cuộc hành quân luôn là thử thách khắc nghiệt. Mỗi chiến sĩ mang trên vai súng đạn, quân tư trang cùng nhiều trang thiết bị nặng nề, hành quân liên tục từ 20 đến 30 km xuyên rừng với tốc độ khoảng 5 km 1 giờ. Có người kiệt sức ngã xuống giữa đường nhưng đội hình vẫn phải tiếp tục tiến lên đúng thời gian quy định để bảo đảm bí mật chiến dịch.

Không chỉ đối mặt với những trận đánh trực diện, người lính còn luôn sống trong hiểm nguy bởi mìn, phục kích và những cuộc tập kích bất ngờ. Chỉ một người bị thương cũng cần hai hoặc ba đồng đội khiêng cáng, làm giảm đáng kể quân số chiến đấu của đơn vị.

Chú Thiện bồi hồi nhớ lại một kỷ niệm khiến chú day dứt đến tận hôm nay. Trong một lần hành quân, đơn vị tranh thủ dừng chân để nấu cơm. Anh em thay phiên nhau ăn để luôn bảo đảm lực lượng. Khi những người đầu tiên vừa ăn xong thì tiếp tục làm nhiệm vụ, chỉ còn đồng chí cuối cùng đang ăn cơm và thu dọn thì bất ngờ đơn vị bị địch phục kích. Mọi thứ diễn ra quá nhanh, người đồng đội ấy đã anh dũng hy sinh khi chưa kịp dùng bữa cơm.

Giọng chú chùng xuống khi kể: "Nồi cơm vẫn còn đó, nhưng đồng đội của tôi thì không còn có thể ăn được nữa." Hình ảnh ấy trở thành một ký ức đau xót, theo chú suốt những năm tháng sau chiến tranh. Đó không chỉ là sự mất mát của một người đồng đội, mà còn là minh chứng cho sự khốc liệt của chiến trường Campuchia, nơi sự sống và cái chết đôi khi chỉ cách nhau trong khoảnh khắc.

Khó khăn lớn nhất trên chiến trường không chỉ là bom đạn mà còn là điều kiện sinh hoạt vô cùng thiếu thốn. Mùa khô ở Campuchia kéo dài, nhiều khu vực hoàn toàn không có nước. Bộ đội phải đào từng hố nhỏ để hứng từng chút nước thấm từ lòng đất. Có những ngày, nước đục và hôi vẫn phải dùng để nấu cơm, bởi nếu không có nước thì cũng không thể tiếp tục hành quân và chiến đấu.

Suốt gần 4 năm làm nhiệm vụ, chú Thiện cùng đồng đội còn được giáo dục rất kỹ về công tác dân vận. Trước khi sang Campuchia, mỗi chiến sĩ đều được quán triệt tuyệt đối không lấy của dân dù chỉ là cây kim hay sợi chỉ, luôn tôn trọng và giúp đỡ nhân dân. Chính vì vậy, nhiều người dân Campuchia và Việt kiều đã hết lòng yêu thương, che chở, chia sẻ từng bữa cơm, từng viên thuốc, tuýp kem đánh răng hay chút thực phẩm quý giá dành cho bộ đội Việt Nam.

Đối với người lính thông tin, nhiệm vụ không chỉ là bảo đảm thông suốt liên lạc mà còn phải giữ tuyệt đối bí mật quân sự. Trong quá trình giải mã điện báo, khu vực làm việc luôn có lực lượng cảnh vệ canh gác nghiêm ngặt, không cho người không có nhiệm vụ tiếp cận. Chỉ cần mật mã hoặc máy thông tin rơi vào tay đối phương, toàn bộ hệ thống liên lạc của đơn vị có thể bị ảnh hưởng.

Chính vì vậy, mỗi chiến sĩ thông tin đều ý thức rất rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ máy móc, tài liệu và bí mật quân sự. Theo lời chú kể, khi làm nhiệm vụ, mỗi người đều được trang bị một quả mìn. Đó là sự chuẩn bị cho tình huống xấu nhất trên chiến trường: nếu không còn khả năng bảo vệ khí tài và bí mật quân sự, người lính xác định sẵn sàng hy sinh để những thông tin tuyệt mật không rơi vào tay đối phương.

Gần 4 năm chiến đấu trên chiến trường K đã để lại trong cuộc đời chú Thiện biết bao kỷ niệm không thể phai mờ. Đó là những tháng ngày gian khổ, thiếu thốn, những cuộc hành quân xuyên rừng, những lần cận kề cái chết và cả tình đồng chí, tình quân dân sâu nặng. Dù chiến tranh đã lùi xa, ký ức ấy vẫn luôn nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình và sự hy sinh to lớn của những người lính đã cống hiến tuổi thanh xuân vì độc lập dân tộc và nghĩa vụ quốc tế cao cả.

Những ký ức của chú Thiện không chỉ là câu chuyện của riêng một người lính thông tin mà còn là lát cắt chân thực về một thời kỳ lịch sử đầy gian khó. Đó là những năm tháng tuổi trẻ được viết nên bằng lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh thầm lặng của biết bao cán bộ, chiến sĩ Việt Nam trên chiến trường K. Hôm nay, khi đất nước hòa bình và phát triển, những câu chuyện ấy càng trở nên quý giá, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với những người đã cống hiến tuổi xuân cho Tổ quốc.