Kí ức thời chiến
"Bao năm qua, lúc nào đứng trước bàn thờ, trước ngôi mộ chung của 21 người mà mắt tôi không hiện ra cảnh em trai tôi thét lên rồi máu từ ngực, đầu, bụng phun ra xối xả. Tôi không thể nào quên hình ảnh mẹ tôi tóc lòa xòa, rối tung bê bết máu. Rồi hình ảnh mẹ tôi ôm xác con trai khóc ngất, sau tiếng đạn điếc tai, mẹ tôi cũng thét lên rồi ngã xuống trong vũng máu, tay vẫn ôm chặt con thơ vào lòng" – những ký ức kinh hoàng về vụ thảm sát Cầu Hòa ngày 10/1/1947 tại xã Phong Nẫm (Bến Tre) vẫn mãi là vết thương lòng chưa bao giờ khép miệng đối với bà Diệp Thị Hoặc, nhân chứng sống cuối cùng của cuộc tàn sát dã man do Leon Leroy chỉ huy.
Trong ngày định mệnh ấy, khi nghe tiếng súng nổ liên hồi, bà Hoặc chỉ kịp nằm rạp xuống ruộng, tận mắt chứng kiến mẹ và ba người em trai bị lính lê dương sát hại trong nháy mắt. Lũ giặc hung tàn với khẩu hiệu "đốt sạch, giết sạch, phá sạch" đã thực hiện những hành vi tội ác không thể dung thứ: chúng lùa cả gia đình ra sân rồi lia súng bắn gục tại chỗ, dùng lưỡi lê đâm chém và báng súng đập phá những người còn sống. Tàn độc hơn, đối với những thai phụ, chúng lột quần áo rồi dùng chân đi giày đạp lên bụng cho đến khi nạn nhân tắt thở.
Sự ác ôn ấy xô đổ mọi tín ngưỡng linh thiêng khi chúng không tha cho cả chốn cửa Phật. Khi phát hiện người dân trốn trong chùa, chúng lạnh lùng gí súng vào trán người mẹ già đang quỳ gối xin tha rồi bóp cò. Ngay sau đó, "chùa thơm mùi nhang đã tanh lên mùi máu. Tất cả các tăng, ni trong chùa đều bị chúng thảm sát, không một ai trốn thoát" trước khi ngôi chùa bị phóng hỏa thiêu rụi.
Nỗi đau thương quá lớn khiến người dân Phong Nẫm khi đó thậm chí không đủ áo quan, phải dùng lá dừa nước, lá chuối khô để khâm liệm cho hàng trăm xác chết nằm chồng chất. Những ngôi mộ chôn chung hàng chục người như của gia đình bà Hoặc với 21 sinh mạng đã trở thành chứng tích đau thương không thể xóa nhòa của một thời khói lửa. Đã hơn 70 năm trôi qua, bia Căm thù đã sờn màu, rừng dừa đã xanh lại, nhưng những tội ác của bè lũ sát nhân vẫn mãi là nỗi ám ảnh, nhắc nhở thế hệ sau về giá trị của hòa bình và lòng căm thù chiến tranh.
