Kiền Kiền – Trận đánh trước giờ toàn thắng

Tháng Tư năm 1975.

Nắng Phan Rang gay gắt đến mức mặt đất như bốc lửa. Những cánh đồng phía Bắc thị xã khô rang sau nhiều tháng nắng hạn. Gió thổi qua những triền đất trống, cuốn theo bụi đỏ và cát, phủ lên những hàng cây ven đường một màu xám bạc.

Nhưng trong cái khắc nghiệt của đất trời ấy, chiến tranh còn khắc nghiệt hơn.

Kiền Kiền những ngày giữa tháng Tư nằm trong tuyến phòng thủ phía Bắc Phan Rang. Sau khi quận lỵ Du Long bị đánh chiếm, lực lượng phòng thủ của đối phương rút về Bà Râu, Kiền Kiền, Ba Tháp, cố gắng tổ chức phản kích để giữ tuyến phòng thủ.

Với những người lính đang có mặt ở đây, Kiền Kiền không chỉ là một địa danh.

Đó là một chốt chặn.

Một cánh cửa cuối cùng trước khi con đường xuống Phan Rang rộng mở.

Và họ biết, phía sau Kiền Kiền là những mục tiêu quan trọng hơn.

Phía trước là trận đánh.

Phía sau là đồng đội.

Xa hơn nữa là Phan Rang.

Đêm 14 tháng 4.

Bóng tối phủ xuống Kiền Kiền.

Sau một ngày chiến đấu căng thẳng, chiến trường tạm lắng. Nhưng sự yên tĩnh ấy chỉ là vẻ ngoài. Trong các vị trí phòng thủ, những người lính vẫn thức. Những khẩu súng được kiểm tra lại. Đạn được chuyển đến gần trận địa. Những người lính thông tin giữ liên lạc với đơn vị.

Không ai nói chuyện lớn.

Bởi ai cũng hiểu rằng một trận đánh mới có thể bắt đầu bất cứ lúc nào.

Một chiến sĩ trẻ ngồi dựa vào công sự, lấy tay phủi lớp bụi trên khẩu súng.

Người đồng đội bên cạnh hỏi:

– Mệt không?

Anh cười:

– Mệt chứ.

– Vậy nghỉ đi.

Anh lắc đầu:

– Nghỉ một chút thôi. Mai còn đánh.

Hai chữ “mai còn đánh” nghe thật bình thường.

Nhưng trong chiến tranh, đó là một lời hẹn với ngày mai bằng tất cả ý chí của người lính.

Ở phía bên kia, những người dân trong các xóm làng cũng đang sống trong một đêm không ngủ.

Họ nghe tiếng pháo vọng lại.

Nghe tiếng xe chạy trên những con đường xa.

Nghe những âm thanh nặng nề của chiến trường.

Không ai biết sáng mai điều gì sẽ xảy ra.

Nhưng nhiều người đã cảm nhận được một điều:

Chiến tranh đang đi đến những ngày cuối cùng.

Sáng 15 tháng 4.

Trời vừa hửng sáng, tiếng súng lại vang lên.

Pháo binh dội xuống các vị trí phòng thủ.

Những tiếng nổ liên tiếp làm rung chuyển mặt đất.

Rồi bộ binh bắt đầu tiến lên.

Trên hướng chính, Trung đoàn 2 thuộc Sư đoàn 3 tiếp tục tiến công Kiền Kiền và Ba Tháp. Sau nhiều đợt chiến đấu, quân ta đánh bật lực lượng phòng thủ ra khỏi các vị trí này, phá vỡ thêm một lớp phòng ngự bên trong của tuyến Phan Rang.

Kiền Kiền chìm trong khói.

Những người lính tiến từng bước.

Địa hình khô nóng khiến mỗi bước chân trở nên nặng nề. Mồ hôi thấm đẫm lưng áo. Cát bụi bám đầy trên mặt.

Nhưng không ai dừng lại.

Có những khoảng đất tưởng như trống trải lại trở thành nơi hứng chịu hỏa lực dữ dội.

Có những đoạn đường chỉ vài trăm mét nhưng người lính phải mất hàng giờ mới vượt qua.

Trận đánh giằng co.

Một vị trí vừa chiếm được có thể lập tức trở thành mục tiêu phản kích.

Người lính không chỉ chiến đấu với đối phương.

Họ còn chiến đấu với cái nóng, với địa hình, với sự mệt mỏi và với nỗi lo mất đồng đội.

Một chiến sĩ vừa lao đến bên công sự thì nghe tiếng gọi:

– Đồng chí! Phía trước!

Anh cúi xuống.

Một loạt đạn quét qua.

Anh nằm sát mặt đất.

Bên cạnh, người đồng đội ôm khẩu súng, nhìn về phía trước.

Không ai nói gì.

Chỉ một ánh mắt cũng đủ hiểu.

Phải tiến lên.

Buổi trưa.

Mặt trời đứng bóng.

Cái nóng như nung cả chiến trường.

Nhưng trận đánh vẫn tiếp tục.

Các chiến sĩ thay nhau đưa thương binh về phía sau. Những người còn sức lại tiến lên phía trước.

Có người lính vừa băng tạm vết thương đã quay trở lại.

Người cán bộ hỏi:

– Cậu bị thương rồi, còn đi được không?

Anh đáp:

– Được.

– Chắc không?

Anh nhìn về phía Kiền Kiền.

– Chưa xong mà.

Câu trả lời đơn giản.

Nhưng trong câu nói ấy là ý chí của những con người đã đi qua quá nhiều năm chiến tranh.

Họ không muốn dừng lại ở đây.

Bởi họ biết phía trước chỉ còn một chặng đường ngắn.

Đến chiều, những vị trí quan trọng tại Kiền Kiền và Ba Tháp lần lượt bị phá vỡ.

Quân ta tiếp tục áp sát các khu vực trọng yếu.

Tuyến phòng thủ Phan Rang bị thu hẹp.

Những người lính ở Kiền Kiền có thể cảm nhận rõ điều đó.

Tiếng súng từ phía Phan Rang vọng lại.

Tiếng pháo dồn dập.

Những đoàn quân tiếp tục cơ động.

Tất cả tạo nên một không khí khác hẳn những ngày trước.

Không còn là một trận đánh đơn độc.

Đó là một cuộc tiến công đang lan rộng.

Từ Du Long.

Qua Bà Râu.

Đến Kiền Kiền.

Ba Tháp.

Rồi hướng về Phan Rang.

Tuyến phòng thủ từng được tổ chức để ngăn bước tiến của quân giải phóng đang từng lớp bị phá vỡ.

Đêm 15 tháng 4.

Kiền Kiền chìm trong bóng tối.

Nhưng ở phía Bắc, những đoàn quân lớn đang chuyển động.

Ngày hôm đó, trước tình thế tuyến phòng thủ Phan Rang ngày càng nguy cấp, phía đối phương tổ chức các cuộc họp và chuẩn bị kế hoạch phản công vào ngày hôm sau nhằm giành lại những vị trí đã mất. Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Cánh quân Duyên Hải quyết định đưa Sư đoàn 325 vào phối hợp với Sư đoàn 3 để nhanh chóng phá vỡ tuyến phòng thủ Phan Rang.

Ngay trong đêm, các đơn vị của Sư đoàn 325 triển khai trên Đường số 1.

Những đoàn xe nối dài trong bóng tối.

Bộ binh.

Xe tăng.

Thiết giáp.

Pháo binh.

Phòng không.

Tất cả chuẩn bị cho một cuộc đột phá quyết định vào ngày 16 tháng 4.

Ở Kiền Kiền, những người lính Sư đoàn 3 vẫn giữ trận địa.

Một người lính đứng bên công sự, nhìn về phía Nam.

Anh hỏi người đồng đội:

– Nghe nói ngày mai sẽ đánh lớn?

Người kia đáp:

– Ừ.

– Vậy chắc sắp hết rồi.

Người đồng đội im lặng một lúc rồi nói:

– Chưa biết.

Anh lính trẻ nhìn về phía bầu trời.

– Tôi nghĩ sắp rồi.

Không ai biết bình minh ngày mai sẽ mang đến điều gì.

Nhưng lịch sử thì đã ở rất gần.

Rạng sáng 16 tháng 4.

Trời còn mờ sương.

Những đoàn quân từ phía Bắc bắt đầu tiến xuống.

Từ khu vực Du Long, các lực lượng chủ lực nhanh chóng vượt qua những vị trí phòng thủ đã bị phá vỡ.

Trên Đường số 1, những chiếc xe tăng tiến về phía Phan Rang.

Một nguồn tư liệu của Báo Quân đội nhân dân ghi lại rằng khi đội hình xe tăng tiến qua Du Long tới Kiền Kiền, lực lượng xe tăng ta gặp xe tăng đối phương phản kích; cuộc đấu pháo diễn ra quyết liệt, có xe tăng ta bị cháy nhưng đội hình vẫn tiếp tục tiến lên qua những ruộng khô của vùng đất này.

Đó là khoảnh khắc mà những người lính Kiền Kiền có lẽ sẽ không bao giờ quên.

Tiếng động cơ.

Tiếng xích sắt nghiến trên mặt đường.

Tiếng pháo.

Tiếng súng.

Và phía trên tất cả là một bầu trời tháng Tư đỏ rực.

Những chiếc xe tăng tiến qua vùng đất vừa trải qua những trận đánh ác liệt.

Phía sau chúng là bộ binh.

Phía trước là Phan Rang.

Không còn nhiều thời gian.

Không còn nhiều lớp phòng thủ.

Chỉ còn một con đường phải đi tới.

Khoảng 5 giờ sáng, mệnh lệnh tiến công được phát ra.

Đội hình lớn bắt đầu chuyển động.

Theo tư liệu lịch sử, đến khoảng 5 giờ 30 phút, mũi thọc sâu của Trung đoàn 101, Sư đoàn 325, với xe thiết giáp dẫn đầu, bất ngờ đánh vào khu vực Hội Diên, An Xuân. Sau khi phá vỡ các vị trí phòng thủ, lực lượng này tiếp tục phát triển về phía Phan Rang.

Kiền Kiền lúc ấy đã ở phía sau.

Nhưng trận đánh tại Kiền Kiền vẫn giữ một vị trí quan trọng trong dòng chảy của cuộc tiến công.

Bởi nếu không có những ngày chiến đấu quyết liệt ở Du Long, Bà Râu, Kiền Kiền, Ba Tháp, con đường tiến xuống Phan Rang sẽ không thể mở ra nhanh chóng như vậy.

Những người lính đã chiến đấu ở đây có thể không biết mình đang đứng trước một trang sử lớn.

Họ chỉ biết nhiệm vụ của mình là giữ lấy từng vị trí.

Đánh bật từng ổ đề kháng.

Mở từng đoạn đường.

Đưa đội hình tiến về phía trước.

Nhưng chính những việc tưởng như rất nhỏ ấy đã góp lại thành một bước tiến lớn.

Buổi sáng 16 tháng 4.

Tin chiến thắng bắt đầu lan về.

Phan Rang đã bị tiến công từ nhiều hướng.

Các vị trí quan trọng lần lượt bị đánh chiếm.

Đến khoảng 9 giờ 30 phút, quân ta làm chủ Phan Rang; tuyến phòng thủ được tổ chức ở khu vực này bị phá vỡ hoàn toàn.

Ở Kiền Kiền, một người lính nghe tin mà đứng lặng.

Anh không reo lên ngay.

Anh chỉ nhìn về phía Nam.

Nơi đó, những đoàn quân đang tiếp tục tiến về phía trước.

Người đồng đội bên cạnh hỏi:

– Thật rồi sao?

Anh gật đầu.

– Phan Rang giải phóng rồi.

Cả hai im lặng.

Rồi người lính trẻ cúi xuống.

Anh nhặt một nắm đất Kiền Kiền trong tay.

Đất khô.

Nóng.

Và đầy bụi.

Anh bóp nhẹ bàn tay.

Có lẽ anh đang nghĩ đến những người đồng đội đã không thể nhìn thấy buổi sáng này.

Những người đã chiến đấu cùng anh trong những ngày trước.

Những người đã nằm lại trên con đường tiến về Phan Rang.

Chiến thắng đến.

Nhưng chiến thắng không bao giờ chỉ có niềm vui.

Trong đó còn có ký ức về những người đã hy sinh.

Sau này, người ta có thể gọi ngày 16 tháng 4 là ngày giải phóng Phan Rang – Ninh Thuận.

Có thể nhớ đến những đoàn xe tăng tiến vào thị xã.

Có thể nhớ đến lá cờ chiến thắng tung bay.

Nhưng trước giờ phút ấy là những trận đánh âm thầm và quyết liệt ở nhiều địa danh phía Bắc.

Trong đó có Kiền Kiền.

Kiền Kiền là một trận đánh trước giờ toàn thắng.

Một trận đánh nằm giữa những ngày cuối cùng của chiến tranh và buổi bình minh của hòa bình.

Ở nơi ấy, những người lính đã đi qua cái nóng khắc nghiệt của đất trời, đi qua khói lửa, qua những giờ phút giằng co và những mất mát không thể đo đếm.

Họ đã mở từng cánh cửa.

Từ Du Long đến Bà Râu.

Từ Bà Râu đến Kiền Kiền.

Từ Kiền Kiền đến Ba Tháp.

Và từ đó, con đường xuống Phan Rang rộng mở.

Ba ngày 14, 15 và 16 tháng 4 năm 1975, các lực lượng Cánh quân Duyên Hải liên tục tiến công, truy kích và làm tan rã tuyến phòng thủ Phan Rang, mở thông hướng tiến quân về phía Nam.

Nếu chiến thắng là một bình minh, thì Kiền Kiền chính là những giờ phút cuối cùng của đêm tối.

Ở đó, tiếng súng vẫn còn vang.

Nhưng phía chân trời đã bắt đầu xuất hiện ánh sáng.

Những người lính khi ấy chưa thể nhìn thấy trọn vẹn ngày mai.

Họ chỉ biết phải tiến lên.

Và họ đã tiến lên.

Cho đến khi tiếng súng cuối cùng lùi xa.

Cho đến khi con đường về Phan Rang hoàn toàn rộng mở.

Cho đến khi người dân có thể bước ra khỏi những căn hầm mà không còn phải cúi xuống vì sợ hãi.

Kiền Kiền hôm nay bình yên.

Những cánh đồng lại xanh.

Những con đường lại đầy tiếng xe.

Những mái nhà không còn rung lên bởi tiếng pháo.

Nhưng dưới lớp đất bình yên ấy vẫn còn lưu giữ ký ức của một mùa tháng Tư.

Một mùa tháng Tư mà những người lính đã đi qua Kiền Kiền bằng đôi chân, bằng ý chí và bằng cả tuổi thanh xuân.

Kiền Kiền – trận đánh trước giờ toàn thắng.

Không phải vì nơi ấy là trận đánh cuối cùng.

Mà bởi sau những ngày chiến đấu ở Kiền Kiền, con đường dẫn đến chiến thắng đã thực sự mở ra.

Và khi bình minh ngày 16 tháng 4 rực lên trên vùng đất Ninh Thuận, những người lính từng chiến đấu ở Kiền Kiền có thể hiểu rằng:

Đêm dài đã gần kết thúc.

Phía trước là Phan Rang.

Phía trước là ngày toàn thắng.