Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát – trí thức lớn của cách mạng Việt Nam, người góp trọn đời cho đại đoàn kết dân tộc

Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát là một trong những trí thức tiêu biểu nhất của cách mạng Việt Nam thế kỷ XX. Từ người thanh niên trí thức say mê lý tưởng, ông đã trở thành nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng sâu rộng, giữ nhiều trọng trách quan trọng của Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam: Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam; Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng; Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước; Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa II (1983-1988). Suốt cuộc đời, ông luôn là biểu tượng sáng rõ của lòng yêu nước, sự tận hiến và tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc.

Sinh năm 1913 tại Bình Đại, Bến Tre trong một gia đình có điều kiện, nhưng ngay từ khi còn là học sinh, Huỳnh Tấn Phát đã sớm dấn thân vào các phong trào yêu nước do Đảng Cộng sản Đông Dương khởi xướng. Năm 1936, với tâm huyết của người trí thức, ông tham gia phong trào Đông Dương Đại hội và cho ra đời tờ Tuần báo Thanh niên – tiếng nói đấu tranh chống Pháp, chống Nhật đầy mạnh mẽ.

Ngày 5-3-1945, ông được kết nạp vào Đảng. Khi Xứ ủy Nam Bộ phân công ông giữ chức Ủy viên Lâm ủy Hành chính Nam Bộ sau Cách mạng Tháng Tám, ông đã xin nhường trọng trách cho đồng chí Huỳnh Văn Tiểng – một quyết định thể hiện sự khiêm nhường, liêm chính và tinh thần đặt lợi ích chung lên hàng đầu. Trong giây phút vận nước đang chuyển mình, ông cùng các đồng chí miệt mài tuyên truyền, kết nối lực lượng, góp phần quan trọng vào thành công của cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Sài Gòn – Gia Định.

Khi Pháp trở lại xâm lược Nam Bộ, ông bị bắt và giam tại khám lớn Sài Gòn. Tại đây, Huỳnh Tấn Phát tiếp tục lãnh đạo phong trào đấu tranh của tù chính trị và biến nhà giam thành “trường học cách mạng”. Ra tù, ông lập tức bắt liên lạc với tổ chức, phụ trách công tác trí vận, báo chí và đảm nhiệm vai trò Bí thư Đảng đoàn Đảng Dân chủ Nam Bộ.

Những năm sau đó, dù hoạt động trong nội thành hay vùng giải phóng, dù làm công tác trí vận hay đảm nhiệm trọng trách trong các tổ chức mặt trận, ông đều thể hiện bản lĩnh kiên cường, trí tuệ sắc sảo và khả năng tập hợp trí thức hiếm có. Năm 1969, ông được bầu làm Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam – ghi dấu một mốc son trong sự nghiệp cách mạng của người trí thức lớn.

Sau ngày giải phóng, trong quá trình thống nhất các tổ chức mặt trận, ông tiếp tục đóng góp nhiều ý kiến quan trọng vào xây dựng tổ chức, đường lối và nhân sự của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Tại Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ II (1983), ông được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Đoàn Chủ tịch. Dù đất nước lúc ấy còn vô vàn khó khăn do bị bao vây, cấm vận, ông vẫn kiên trì khơi dậy tinh thần đoàn kết, vận động nhân dân vượt qua thử thách, khôi phục sản xuất, phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng đời sống mới tại khu dân cư.

Với phong cách lãnh đạo mềm mại nhưng quyết đoán, ông đề xuất nhiều chương trình có sức lan tỏa lớn: động viên toàn dân góp ý văn kiện Đại hội Đảng; chăm lo chính sách hậu phương quân đội; phát động phong trào “Cả nước chung sức vì đồng bào vùng thiên tai”; vận động đoàn kết tôn giáo, dân tộc; khuyến khích phát triển kinh tế gia đình và mô hình VAC; mở rộng khối đoàn kết người Việt Nam ở nước ngoài và cộng đồng người Hoa sinh sống lâu đời tại Việt Nam…

Không chỉ là người đứng đầu Mặt trận, ông còn là người truyền cảm hứng: điềm đạm, nhân hậu, giản dị, luôn thuyết phục bằng lý lẽ và tấm lòng, không bao giờ cậy chức quyền để áp đặt. Sau ngày thống nhất, ông cùng các đồng chí vận động nhiều trí thức, nhân sĩ từng làm việc trong chính quyền Sài Gòn ở lại, góp sức xây dựng đất nước – một việc làm thể hiện bản lĩnh, trí tuệ và nhân cách sâu sắc.

Cuộc đời và sự nghiệp của Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát là biểu tượng sống động cho phẩm chất người trí thức cách mạng Việt Nam: tài năng, bản lĩnh, nhân văn và kiên định. Di sản lớn nhất mà ông để lại không chỉ là những chức vụ hay những trang sử, mà chính là niềm tin ông đã gieo vào lòng nhân dân về sức mạnh của đại đoàn kết dân tộc – sức mạnh đã làm nên chiến thắng hôm qua, và tiếp tục mở đường cho đất nước hôm nay.

Nguồn : qdnd.vn