KIM ĐỒNG (1929 - 1943): NGƯỜI ĐỘI TRƯỜNG NHỎ TUỔI, TUỔI NHỎ CHÍ LỚN

Kim Đồng (tên thật là Nông Văn Dền), sinh ra tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà (Hà Quảng, Cao Bằng), là một người con của dân tộc Nùng, lớn lên trong gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống yêu nước. Cha mất sớm, mẹ lại hay đau ốm, Dền phải sớm gánh vác việc gia đình và đi làm phu thay anh trai Nông Văn Tằng để anh yên tâm hoạt động cách mạng. Sống trên dải đất Pác Bó sục sôi khí thế đấu tranh, Dền được anh trai cùng cán bộ Đức Thanh giác ngộ từ năm 12 tuổi, thử sức qua những công việc canh gác, chuyển thư từ, nhanh chóng trở thành liên lạc viên mưu trí và tin cậy của tổ chức.

Mùa xuân năm 1941, Mặt trận Việt Minh ra đời, Đội Nhi đồng cứu quốc xóm Nà Mạ cũng chính thức được thành lập với 5 đội viên đầu tiên gồm Dền (Kim Đồng), Thàn (Cao Sơn), Tinh (Thanh Minh), Nì (Thủy Tiên) và Xậu (Thanh Thủy). Với sự thông minh, nhanh nhẹn và quyết đoán, Kim Đồng được tổ chức bầu làm Đội trưởng đầu tiên. Trong bộ quần áo chàm dân tộc, đầu đội mũ nồi, tay xách lồng chim hoặc cần câu cá, người đội trưởng nhỏ tuổi luôn sáng tạo nhiều cách ngụy trang độc đáo để làm nhiệm vụ giao thông liên lạc, đưa đón và bảo vệ an toàn cho các cán bộ cách mạng.

Nhiệm vụ của Đội là tham gia đánh Tây, đuổi Nhật, bảo vệ bí mật các cuộc họp của Đảng và duy trì mạch máu thông tin giữa các căn cứ. Nhờ sự mưu trí của Kim Đồng cùng tinh thần đoàn kết của các đội viên cùng làng, mọi nhiệm vụ giao liên khó khăn đều được hoàn thành xuất sắc. Tháng 8/1942, Kim Đồng vinh dự được gặp Bác Hồ tại hang Nộc Én. Bác ân cần khen ngợi tinh thần dũng cảm, mưu trí của người đội trưởng nhỏ tuổi, đồng thời dặn dò em cùng các đội viên vừa hăng hái bảo vệ cách mạng, vừa chăm chỉ học văn hóa để sau này góp sức xây dựng đất nước tự do.

Sự hy sinh anh dũng của Kim Đồng khi mới 14 tuổi trong một lần đánh lạc hướng kẻ thù để bảo vệ cán bộ đã trở thành tấm gương bất tử. Tên tuổi của người anh hùng nhỏ tuổi Nông Văn Dền được trang trọng ghi vào những trang sử vàng của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Hình ảnh người Đội trưởng đầu tiên kiên cường, dũng cảm giữa núi rừng Pác Bó mãi là niềm tự hào, soi sáng và chắp cánh cho các thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam trên con đường học tập và rèn luyện.