Kim Đồng – Anh hùng Liệt sỹ tuổi thiếu niên của mảnh đất Cao Bằng
Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929 tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Anh sinh ra trong một gia đình yêu nước, có anh trai, chị gái, anh rể đều tham gia hoạt động cách mạng.
ha anh bị bắt đi phu từ khi anh còn nhỏ và không rõ tung tích, anh trai là Nông Văn Dấu (bí danh Phục Quốc) là đội viên của Đội Giải phóng quân, chiến đấu và hy sinh tại chợ đồn Bắc Kạn. Sống trong cảnh nước mất, nhà tan, gia đình, hàng xóm chịu nhiều áp bức, ngay từ nhỏ Kim Đồng đã có lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc. Với tư chất thông minh, nhanh nhẹn cùng lòng dũng cảm, Kim Đồng được chọn là đội trưởng đầu tiên của Đội nhi đồng cứu quốc (tiền thân của Đội TNTP Hồ Chí Minh). Anh đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ và trở thành anh hùng liệt sĩ tuổi thiếu niên của quê hương cội nguồn cách mạng Cao Bằng.
Năm 1941, sau 30 năm buôn ba tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái quốc trở về bản Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng lãnh đạo phong trào cách mạng. Tại đây, Người đã viết rất nhiều tác phẩm để tuyên truyền, giác ngộ cách mạng cho nhân dân như Phụ nữ cứu quốc, Thanh niên cứu quốc, Nông dân cứu quốc, đặc biệt là tác phẩm Nhi đồng cứu quốc nhằm tập hợp các em nhỏ sớm có lòng yêu nước tham gia hoạt động cách mạng. Người giao nhiệm vụ cho anh Đức Thanh (Tên thật là Đàm Minh Viễn, anh được Bác Hồ trực tiếp đào tạo, bồi dưỡng thành cán bộ cách mạng) thành lập tổ chức Đội Nhi đồng cứu quốc. Anh đã trực tiếp soạn thảo Điều lệ Đội Nhi đồng cứu quốc trình Bác cho ý kiến, chỉnh sửa và in ngay trong hang Cốc Bó. Đồng thời anh đã tuyên truyền, giác ngộ được những thiếu niên tiêu biểu của làng Nà Mạ tham gia Đội. Ngày 15/5/1941, dưới sự chỉ đạo của anh Đức Thanh, Đội Nhi đồng cứu quốc được thành lập tại Pò Đoi, dưới chân núi Thong Mạ gồm có 5 đội viên: Nông Văn Dền – Bí danh Kim Đồng, Nông Văn Thàn – Bí danh Cao Sơn, Lí Thị Xậu – Bí danh Thanh Thủy, Lí Thị Nì – Bí danh Thủy Tiên, Lý Văn Tinh – Bí danh Thanh Minh. Kim Đồng được bầu làm Đội trưởng.
